ASAB TOʻQIMASI VA NEYRONLAR
Keywords:
Asab toʻqimasi, neyron, neyrogliya, astrosit, akson, sinaps, miyelin, sinaptik plastiklik, neyrodegeneratsiya, markaziy asab tizimiAbstract
Ushbu maqolada asab toʻqimasining zamonaviy nevrobiologiya nuqtai nazaridan strukturaviy va funksional tashkil etilishi batafsil tahlil qilingan. Asab tizimining asosiy birligi boʻlgan neyronlarning morfologik tuzilishi (soma, dendrit, akson) va ularning vazifaviy ixtisoslashuvi koʻrib chiqilgan. Maqolada neyroglianing (astrositlar, oligodendrositlar, mikrogliya va Shvann hujayralari) faqat yordamchi tuzilma boʻlmay, balki metabolizm, qon-miya toʻsigʻini saqlash, miyelinizatsiya va immun nazoratda faol modulyatorlik roli alohida yoritilgan. Shuningdek, sinaptik plastiklik, neyron ichki transport tizimlari, neyrodegenerativ kasalliklar (Altsgeymer va Parkinson) patogenezida neyron-glial aloqalarning buzilishi hamda asab toʻqimasini oʻrganishdagi zamonaviy elektrofiziologik, optik va genetik tadqiqot metodlari yoritilgan.References
1. Michael H. Ross,Wojciech Pawlina: Histology a text and atlas
Seventh Edition, 2016
2. Waymire, Jack. „Organization of Cell Types“. Neuroscience Online. The University of Texas Medical School. Retrieved 27 January 2015.
3. Alberts B., Johnson A., Lewis J. va boshq. Molecular Biology of the Cell. – 6- nashr. – New York: Garland Science, 2015.
4. Mо’minоva L.R., Amirsaidоva SH.M., Hamidоva M.U. Maxsus psixоlоgiya. - T.: ―О’zbekistоn faylasuflari milliy jamiyati‖, 2013
5. Amonova Z.K. NEVROLOGIYA, o‘quv qo‘llanma. Samarqand – 2023.
6. ASAB TIZIMI ANATOMIYASI VA FIZIOLOGIYASI. (2025). ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 66(5), 316-320. https://scientific-jl.com/obr/article/view/7728