RAUF PARFI SHE’RIYATI: SHARQONA ESTETIKA VA JAHON MODERNIZMI KESISHMASIDA

Authors

  • Rahmonova Dilobar G’ofurovna Author
  • Saydullayeva Ruzigul Asrorbek qizi Author
  • Ermatova Sanobar Shuxrat qizi Author

Keywords:

Rauf Parfi, o‘zbek she’riyati, modernizm, ekzistensializm, tasavvuf estetikasi, lirik qahramon, intellektual she’riyat, sonet, ramziylik, hurlik falsafasi, qiyosiy adabiyotshunoslik, jahon lirikasi, badiiy simvolizm, tahlil, komparativistika

Abstract

Ushbu keng ko‘lamli xalqaro ilmiy maqolada XX asr o‘zbek she’riyatining buyuk namoyandasi, milliy uyg‘onish va hurlik kuychisi Rauf Parfi (O‘zturk) ijodining badiiy-estetik tabiati, falsafiy ildizlari hamda fojiaviy lirik qahramon konsepsiyasi fundamental tadqiq etiladi. Shoir she’riyatidagi o‘ziga xosliklar milliy adabiy an’analar (mumtoz g‘azaliyot, xalq og‘zaki ijodi, tasavvuf falsafasi) hamda jahon adabiyotidagi modernistik yo‘nalishlar (ekzistensializm, simvolizm, impressionizm) kesishmasida qiyosiy-badiiy tahlilga tortilgan. Rauf Parfi lirikasi xalqaro adabiy jarayon hamda komparativistika (qiyosiy adabiyotshunoslik) nuqtai nazaridan o‘rganilib, uning she’rlaridagi "Hurlik", "Vatan", "Yor", "Sukunat" va "Ona tabiat" timsollarining falsafiy-metafizik mohiyati ochib berilgan. Maqolada shoirning shakliy va janriy izlanishlari, xususan, turkiy she’riyatda sonet janrini yangi estetik bosqichga ko‘targani germenevtik va struktural metodlar yordamida chuqur yoritilgan. Tadqiqot natijalari shoir merosining jahon adabiy xaritasidagi o‘rni va ahamiyatini belgilashga xizmat qiladi.

References

1. Karimov N. XX asr o‘zbek adabiyoti manzaralari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2008. – 420 b.

2. Parfi Rauf. Sabr daraxti. She’rlar, dostonlar, tarjimalar. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1986. – 256 b.

3. Parfi Rauf. Sakina (Saylanma). – Toshkent: Muharrir nashriyoti, 2013. – 380 b.

4. Sharafiddinov O. Ijodning bahori va xorijiy ilhomlar (Adabiy-tanqidiy maqolalar). – Toshkent: Sharq, 2001. – 180 b.

5. Yo‘ldoshev Q. Yoniq so‘z (Rauf Parfi ijodiga chizgilar) // O‘zbek tili va adabiyoti jurnali. – 2015. – № 4. – B. 23-31.

6. Rilke R. M. Selected Poems / Translated with an Introduction by J.B. Leishman. – London: Penguin Books, 1964. – 192 p.

7. Rizaev S. O‘zbek she’riyatida modernizm va Rauf Parfi fenomenologiyasi. Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. – Istanbul, 2022. – B. 112-125.

8. Sartre J. P. L'existentialisme est un humanisme (Existentialism is a Humanism). – Paris: Éditions Gallimard, 1946. – 140 p.

Published

2026-05-25