BUYRAK KO‘CHIRIB O‘TKAZISHDA QON TOMIRLAR ANASTOMOZIDAGI PATOLOGIK HOLATLAR
Keywords:
buyrak transplantatsiyasi, qon tomir anastomozi, buyrak arteriyasi, buyrak venasi, tromboz, stenoz, psevdoanevrizma, ishemiya, transplantat, Doppler ultratovushAbstract
Buyrak transplantatsiyasi terminal bosqichdagi surunkali buyrak yetishmovchiligini davolashda samarali va keng qo‘llaniladigan usullardan biridir. Transplantatsiya natijasining muvaffaqiyati ko‘plab omillarga, jumladan, donor a’zosining anatomik xususiyatlari, retsipient qon tomirlarining holati, jarrohlik texnikasi hamda transplantatning adekvat qon bilan ta’minlanishiga bog‘liq. Buyrak ko‘chirib o‘tkazishda qon tomir anastomozlari transplantatning arterial perfuziyasi va venoz drenajini ta’minlaydigan asosiy jarrohlik bosqichi hisoblanadi. Anastomoz sohasida yuzaga keladigan tromboz, stenoz, tomirlarning burilishi yoki bukilishi, disseksiya, qon ketishi, psevdoanevrizma va boshqa patologik holatlar transplantat faoliyatining buzilishiga olib kelishi mumkin. Mazkur maqolada buyrak transplantatsiyasida qon tomir anastomozlarining klinik ahamiyati, ularning patologik o‘zgarishlari, rivojlanish mexanizmlari, xavf omillari, diagnostika va davolash tamoyillari tahlil qilinadi. Qon tomir asoratlarini erta aniqlashda klinik monitoring, laborator ko‘rsatkichlar va Doppler ultratovush tekshiruvining o‘rni yoritiladi. Shuningdek, donor buyragida ko‘p sonli buyrak arteriyalarining mavjudligi va retsipient yonbosh tomirlaridagi aterosklerotik o‘zgarishlarning jarrohlik taktikasiga ta’siri ko‘rib chiqiladi. To‘g‘ri rejalashtirilgan va texnik jihatdan sifatli bajarilgan qon tomir anastomozi transplantatning hayotchanligini saqlashda muhim omil hisoblanadi.References
1. Morris P.J., Knechtle S.J. Kidney Transplantation: Principles and Practice. Elsevier.
2. Danovitch G.M. Handbook of Kidney Transplantation. Wolters Kluwer.
3. Kirk A.D., Knechtle S.J., Larsen C.P., Madsen J.C. Textbook of Organ Transplantation. Wiley-Blackwell.
4. KDIGO Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Candidates for Kidney Transplantation.
5. European Association of Urology. EAU Guidelines on Renal Transplantation.
6. European Society for Organ Transplantation. Clinical recommendations and educational resources on kidney transplantation.
7. American Society of Transplantation and Cellular Therapy. Clinical resources in transplantation.
8. Baxter G.M. Ultrasound of renal transplantation.
9. Platt J.F. Doppler ultrasonography of the kidney transplant.
10. O’Neill W.C. Renal transplant vascular complications and Doppler assessment.
11. Tublin M.E., Bude R.O., Platt J.F. The resistive index in renal transplant evaluation.
12. Organ Procurement and Transplantation Network. Kidney transplantation resources.
13. National Kidney Foundation. Clinical information on kidney transplantation.
14. Comprehensive Clinical Nephrology. Elsevier.
15. Brenner & Rector’s The Kidney. Elsevier.