O'SMIRLARDA DEVIANT XULQ-ATVORNING OLDINI OLISHDA OILA, MAKTAB VA JAMOATCHILIK HAMKORLIGINING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI
Keywords:
oila-maktab-jamoatchilik hamkorligi, deviant xulq-atvor, o'smirlar, ekologik tizimlar nazariyasi, profilaktika, ijtimoiy institutlar uyg'unligi.Abstract
Maqolada o'smirlarda deviant xulq-atvorning oldini olishda oila, maktab va jamoatchilikning uch tomonlama hamkorligini pedagogik-psixologik jihatdan asoslash masalasi ko'rib chiqilgan. Bronfenbrennerning ekologik tizimlar nazariyasi va hamkorlik pedagogikasi g'oyalariga tayangan holda, uchta ijtimoiy institutning alohida-alohida va birgalikdagi ta'siri qiyosiy tahlil qilingan. 210 nafar o'smir, 140 nafar ota-ona, pedagog va mahalla vakillari ishtirokida o'tkazilgan tadqiqot natijalari shuni ko'rsatdiki, faqat bitta institut (masalan, faqat maktab) tomonidan olib boriladigan profilaktik ish nisbatan past samara beradi, uch institut o'rtasidagi muvofiqlashtirilgan hamkorlik esa deviant ko'rsatkichni sezilarli darajada — 4 oy ichida 42%dan 12%gacha — pasaytiradi. Shu asosda uch tomonlama hamkorlikni tashkil etishning pedagogik-psixologik modeli taklif etilgan.References
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent, 2023.
2. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son, 2020-yil 23-sentabr.
3.O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksi. 1998-yil 30-aprel.
4.O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni.
5.Bronfenbrenner, U. The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1979. – 330 p.
6. Bronfenbrenner, U. Making Human Beings Human: Bioecological Perspectives on Human Development. – Thousand Oaks: Sage Publications, 2005.
7.Bronfenbrenner, U., Morris, P.A. The Bioecological Model of Human 8.Development // Handbook of Child Psychology: Theoretical Models of Human Development. – Wiley, 2006.
9.Erikson E.H. Identity: Youth and Crisis. – New York: W.W. Norton & Company, 1968.
10.Merton R.K. Social Structure and Anomie // American Sociological Review. – 1938. – Vol. 3. – №5. – P. 672–682.
11.Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.