GIPERINSULINEMIYA VA LIPID ALMASHUVINING BUZILISHI

Authors

  • Toirova Shahrizoda Sherzod qizi Author

Keywords:

Giperinsulinemiya, lipid almashinuvi buzilishi, dislipidemiya, metabolik sindrom, insulin rezistentlik, yurak-qon tomir kasalliklari, trigliseridlar, ZYLp va ZjPLp.

Abstract

Giperinsulinemiya va lipid almashinuvi buzilishi o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik metabolik sindrom va kardiometabolik kasalliklar rivojlanishida markaziy rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada giperinsulinemiyaning lipid almashinuvi buzilishiga ta’siri, triglitseridlar va ZjPLp darajasining oshishi, ZYLp pasayishi, yog‘ to‘qimasi va lipid signallari o‘zgarishlari batafsil tahlil qilindi. Shu bilan birga, lipid almashinuvi buzilishi qon tomirlaridagi yallig‘lanish va ateroskleroz jarayonlarini kuchaytiradi, bu esa yurak-qon tomir kasalliklari xavfini sezilarli darajada oshiradi. Menimcha, giperinsulinemiya dastlab kompensator mexanizm sifatida qondagi glyukoza darajasini barqaror saqlasa-da, uzoq muddatli yuqori insulin darajasi metabolik stress va dislipidemiya rivojlanishiga olib keladi. Ushbu tahlil giperinsulinemiya va lipid metabolizmi o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirni klinik va ilmiy jihatdan chuqurroq tushunishga yordam beradi va kelajakda profilaktik strategiyalar ishlab chiqishda yo‘l-yo‘riq beradi.

References

1. Howard, B. V. (1999). Insulin resistance and lipid metabolism. American Journal of Cardiology. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10418856/

2. Müller‑Wieland, D., & Krone, W. (1995). Disorders of lipid metabolism in insulin resistance. Herz. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7713475/

3. Ruotolo, G., & Howard, B. V. (2002). Dyslipidemia of the metabolic syndrome. Current Cardiology Reports. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12379172/

4. Bjornstad, P., & Eckel, R. H. (2018). Pathogenesis of lipid disorders in insulin resistance: A brief review. Current Diabetes Reports. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6428207/

5. Schrezenmeir, J. (1996). Hyperinsulinemia, hyperproinsulinemia and insulin resistance in the metabolic syndrome. Experientia. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8641379/

6. Petrides, A. S., Groop, L. C., Riely, C. A., & DeFronzo, R. A. (1991). Effect of physiologic hyperinsulinemia on glucose and lipid metabolism in cirrhosis. Journal of Clinical Investigation. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1864966/

7. Agata, J., Miyazaki, Y., et al. (1998). Association of insulin resistance and hyperinsulinemia with disturbed lipid metabolism in essential hypertension. Hypertension Research. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9582109/

8. Sowers, J. R., et al. (Year unavailable). Hyperinsulinemia may directly promote atherosclerosis. Review. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1634639/

9. Ruotolo, G., et al. (2002). Dyslipidemia of the metabolic syndrome. Current Cardiology Reports. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12379172/

Published

2026-10-02