O'ZBEKISTONDA AHOLI DAROMADLARI DINAMIKASI VA HUDUDIY TAFOVUTLARINING STATISTIK TAHLILI
Keywords:
aholi daromadlari, Gini koeffitsienti, variatsiya koeffitsienti, "O'zbekiston — 2030", hududiy tafovut.Abstract
Ushbu maqolada O'zbekiston Respublikasi hududlar kesimida aholi jon boshiga umumiy daromadlarning 2015-2025 yillardagi dinamikasi statistik ko'rsatkichlar yordamida tahlil qilingan. O'zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo'mitasi tomonidan berilgan ma'lumotlar asosida 14 hudud (Qoraqalpog'iston Respublikasi, Toshkent shahri va 12 viloyat) bo'yicha variatsiya koeffitsienti, Gini koeffitsienti, eng yuqori va eng past daromadli hududlar nisbati ko'rib chiqilgan. Tahlil natijalari shuni ko'rsatadiki, ushbu davr ichida respublikada o'rtacha daromad oshgan bo'lsa-da, hududlar o'rtasidagi tabaqalanish kamaymagan, aksincha kuchaygan. 2023-2025 yillarda bu tendensiya yanada keskinlashgan. Tadqiqot so'ngida “O'zbekiston – 2030’’ strategiyasi doirasida hududiy tengsizlikni nazorat qilish va kamaytirish bo'yicha takliflar berilgan.References
1. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentyabrdagi PF-158-son Farmoni. “O'zbekiston — strategiyasi to'g'risida.
2. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son Farmoni. Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha mo'ljallangan ustuvor yo'nalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qo'shimcha chora-tadbirlari to'g'risida.
3. O'zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo'mitasi. Aholi turmush darajasi: rasmiy statistika. URL:https://stat.uz/uz/rasmiy-statistika/living-standards-2
4. O'zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo'mitasi. Aholi jon boshiga umumiy daromadlar hajmi (hududlar kesimida), SDMX ma'lumotlar bazasi. URL:https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_329.pdf
5. O'zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo'mitasi. Aholi jon boshiga umumiy daromadlari o'sish sur'ati (hududlar kesimida), SDMX ma'lumotlar bazasi. URL:https://api.siat.stat.uz/media/uploads/sdmx/sdmx_data_1333.pdf
6. Gini, C. (1912). Variabilità e mutabilità. : Tipografia di Paolo Cuppini.
7. Kuznets S. Economic Growth and Income Inequality // The American Economic Review. – 1955. – Vol. 45, No. 1. – P. 1–28.
8. Atkinson A.B. On the Measurement of Inequality // Journal of Economic Theory. – 1970. – Vol. 2, No. 3. – P. 244–263.
9. Bourguignon F. Decomposable Income Inequality Measures // Econometrica. – 1979. – Vol. 47, No. 4. – P. 901–920.
10. Shorrocks A.F. Inequality Decomposition by Factor Components // Econometrica. – 1982. – Vol. 50, No. 1. – P. 193–211.
11. Theil, H. (1967). Economics and Information Theory. : North-Holland Publishing Company.
12. Deaton A. The Analysis of Household Surveys: A Microeconometric Approach to Development Policy. – : World Bank, 1997. – 479 p.
13. Piketty T., Saez E. Income Inequality in the United States, 1913–1998 // The Quarterly Journal of Economics. – 2003. – Vol. 118, No. 1. – P. 1–41.
14. Krugman, P. (1991). Increasing Returns and Economic Geography. Journal of Political Economy, 99(3), 483–499.
15. Milanovic, B. (2016). Global Inequality: A New Approach for the Age of Globalization. , : Press.
16. Mo'ydinov M. Aholi daromadlari hududiy tabaqalanishining statistik tahlili (O'zbekiston Respublikasi misolida): iqtisodiyot fanlari bo'yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. – , 2026. – 140 b.