АГРАР СЕКТОРДА СУБСИДИЯЛАШ ЖАРАЁНЛАРИНИ РАҚАМЛАШТИРИШ ВА «АГРОПЛАТФОРМА» АТНИНГ ТРАНСАКЦИОН САМАРАДОРЛИГИНИ БАҲОЛАШ
Keywords:
субсидия, рақамлаштириш, «Агроплатформа», «Агросубсидия», скоринг, трансакцион самарадорлик, Аграр соҳада тўловлар агентлиги, инсон омили.Abstract
Мақолада аграр секторда давлат молиявий кўмагини ажратиш жараёнларини рақамлаштириш, субсидия бериш босқичларида инсон омилини камайтириш ва рақамли скоринг тизимини жорий этишнинг иқтисодий самараси таҳлил қилинади. Аграр соҳада тўловлар агентлиги фаолиятининг ҳуқуқий асослари ва «Агроплатформа», «Агросубсидия» ахборот тизимларининг роли расмий манбалар асосида ёритилган. Тадқиқотда субсидиялаш жараёнининг трансакцион самарадорлигини баҳолашнинг индикаторлар тизими таклиф этилади. Таҳлил натижалари рақамли тизимлар ариза кўриш муддати ва босқичлари сонини қисқартиришини, аммо маълумотлар сифати ва алгоритм шаффофлиги бўйича хатарларни юзага келтиришини кўрсатади.References
[1] UzDaily. Uzbekistan to set up agricultural payments agency to streamline farm support. 24.11.2025. URL: https://www.uzdaily.uz/en/uzbekistan-to-set-up-agricultural-payments-agency-to-streamline-farm-support/ (кириш санаси: 10.10.2026).
[2] Ўзбекистон Республикаси Президентининг расмий сайти. Аграр соҳани давлат томонидан қўллаб-қувватлаш тизимини такомиллаштириш бўйича тақдимот. 09.12.2025. URL: https://president.uz/en/lists/view/8759 (кириш санаси: 10.10.2026).
[3] Ўзбекистон Республикаси Президентининг расмий сайти. Қишлоқ хўжалигини қўллаб-қувватлаш масалалари бўйича йиғилиш. 10.12.2025. URL: https://president.uz/en/lists/view/8763 (кириш санаси: 10.10.2026).
[4] Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 3 августдаги 331-сон қарори «Аграр ва озиқ-овқат соҳалари учун субсидия ажратиш тизимини такомиллаштириш ва унинг самарадорлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида». URL: https://lex.uz/docs/6556016 (кириш санаси: 10.10.2026).
[5] Norma.uz. «Agroplatforma» axborot tizimi qanday yordam beradi (Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 3 августдаги 330-сон қарори). URL: https://www.norma.uz/uz/qonunchilikda_yangi/agroplatforma_ahborot_tizimi_qanday_erdam_beradi (кириш санаси: 10.10.2026).
[6] Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 10 июндаги ПФ-90-сон Фармони «Маъмурий ислоҳотлар доирасида қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқат соҳасида давлат бошқарувини самарали ташкил қилиш чора-тадбирлари тўғрисида». URL: https://lex.uz/acts/6490253 (кириш санаси: 10.10.2026).
[7] Norma.uz. Agrar sohani davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash tizimi optimallashtirilmoqda (Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 28 апрелдаги 206-сон қарори). URL: https://www.norma.uz/oz/publish/doc/text214823_agrar_sohani_davlat_tomonidan_qullab-quvvatlash_tizimi_optimallashtirilmoqda (кириш санаси: 10.10.2026).
[8] UzDaily. Mirziyoyev approves new subsidies for farmers (ПФ-82, 08.05.2026). 12.05.2026. URL: https://www.uzdaily.uz/en/mirziyoyev-approves-new-subsidies-for-farmers/ (кириш санаси: 10.10.2026).
[9] Spot.uz. Пахта ва буғдой етиштирувчиларни қўшимча қўллаб-қувватлаш. 12.05.2026. URL: https://www.spot.uz/oz/2026/05/12/agriculture/ (кириш санаси: 10.10.2026).
[10] Anhor.uz. Фермерларга дизель харажатларининг бир қисми қоплаб берилади. URL: https://anhor.uz/uz/news/dizel-xarajatlari-qoplab-beriladi-kr/ (кириш санаси: 10.10.2026).
[11] Yuz.uz. В Узбекистане тестируют единую информационную систему «Агросубсидия». 14.03.2022. URL: https://yuz.uz/ru/news/v-uzbekistane-testiruyut-edinuyu-informatsionnuyu-sistemu-agrosubsidiya (кириш санаси: 10.10.2026).
[12] Maxmudov A.Sh. Qishloq xo‘jaligini raqamlashtirishda bulutli hisoblash texnologiyalarining roli va ahamiyati // Raqamli iqtisodiyot. 2024. №4 (oktabr-dekabr). URL: https://dgeconomy.tsue.uz/index.php/dgeco/article/download/339/311/558.
[13] European Court of Auditors. Using new imaging technologies to monitor the Common Agricultural Policy: steady progress overall, but slower for climate and environment monitoring. Special Report 04/2020. URL: https://op.europa.eu/webpub/eca/special-reports/new-tech-in-agri-monitoring-4-2020/en/index.html.
[14] World Bank. Repurposing Harmful Subsidies for Better Climate Outcomes (factsheet). 12.11.2024. URL: https://www.worldbank.org/en/news/factsheet/2024/11/12/repurposing-harmful-subsidies-for-better-climate-outcomes.