QADIMGI OʻZBEKISTON HUDUDIDA IRRIGATSIYA TIZIMLARINING SHAKLLANISH TARIXI

Authors

  • Shermuxammadova Rayxona Shuxratjon qizi Author

Keywords:

Qadimgi O‘zbekiston, irrigatsiya, sug‘orma dehqonchilik, qadimgi kanallar, suv inshootlari, Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon, Xorazm, Baqtriya, So‘g‘d, Kushonlar, arxeologiya, suv resurslari.

Abstract

Ushbu maqolada qadimgi O‘zbekiston hududida irrigatsiya tizimlarining shakllanishi va rivojlanishi tarixiy-arxeologik manbalar asosida tahlil qilinadi. Sug‘orma dehqonchilikning Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon, Qashqadaryo va Surxondaryo havzalari bilan bog‘liqligi, qadimgi kanallar va suv inshootlarining rivojlanishi hamda Baqtriya, So‘g‘d va Xorazmdagi o‘ziga xos xususiyatlari yoritiladi. Shuningdek, irrigatsiyaning qishloq xo‘jaligi, aholi manzilgohlari, shaharlar va qadimgi davlatlar iqtisodiy taraqqiyotidagi o‘rni, suv resurslarini boshqarish va jamoaviy mehnat bilan bog‘liq jihatlari ko‘rib chiqiladi. Maqolada sug‘orish tizimlari mintaqada sivilizatsiyalarning shakllanishi va rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatgan muhim omil ekani asoslanadi.

References

1. Andrianov B. V. Ancient Irrigation Systems of the Aral Sea Area: The History, Origin, and Development of Irrigated Agriculture. Oxford: Oxbow Books, 2013. 300 p.

2. Andrianov B. V. Drevnie orositel'nye sistemy Priaral'ya: v svyazi s istoriey vozniknoveniya i razvitiya oroshaemogo zemledeliya. Moskva: Nauka, 1969.

3. Mantellini S., Lamberg-Karlovsky C. C., Tosi M., Pilbeam D., Bar-Yosef O. (eds.). Ancient Irrigation Systems of the Aral Sea Area. Oxford: Oxbow Books, 2016.

4. Rapin C. Sogdiana III. History and Archaeology // Encyclopaedia Iranica.

5. Grenet F. Samarqand I. History and Archaeology // Encyclopaedia Iranica.

6. Hammer E., et al. Canals versus Horses: Political Power in the Oasis of Samarkand // World Archaeology. Vol. 41, No. 1. 2009.

7. Paraillous E. Les anciens systèmes d’irrigation de la région de la mer d’Aral // Études rurales. 1989. No. 115-116. P. 177-193.

8. G‘ulomov Ya. G‘. Istoriya orosheniya Khorezma s drevneyshikh vremen do nashikh dney. Tashkent, 1957.

9. Tolstov S. P. Drevniy Khorezm: Opyt istoriko-arxeologicheskogo issledovaniya. Moskva: Izdatelstvo MGU, 1948.

Published

2026-10-17