O‘ZBEKISTON HUDUDLARIDA INFRATUZILMA VA AHOLI DAROMADLARI TAFOVUTLARINING STATISTIK TAHLILI

Authors

  • Shakirova Nigora Axralovna Author
  • Olimov Asadbek Ruhiddinovich Author

Keywords:

hududiy tengsizlik, aholi daromadlari, infratuzilma, variatsiya koeffitsiyenti, fazoviy ekonometrika, kambag‘allik konvergensiyasi, farovonlik divergensiyasi, O‘zbekiston

Abstract

Ushbu ilmiy-tahliliy maqolada O‘zbekiston Respublikasi hududlarida infratuzilma tarmoqlarining rivojlanish darajasi hamda aholi daromadlari va farovonlik ko‘rsatkichlaridagi geografik va ijtimoiy-iqtisodiy tafovutlar statistik hamda ekonometrik usullar yordamida tadqiq etilgan. Tadqiqot IMRaD standarti asosida tuzilgan bo‘lib, unda O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi (Statistika agentligi), Markaziy bank, Jahon bankining “Uzbekistan Poverty and Equity Assessment” hisoboti va xalqaro ilmiy jurnallarda chop etilgan ekonometrik tadqiqot ma’lumotlaridan foydalanildi. Shuningdek, 2021–2025-yillarda hududlararo kambag‘allik darajasi ham sezilarli darajada tenglashgan. Biroq, aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan daromadlar, bozor xizmatlari hajmi va yuqori daromadli o‘rta qatlam (upper middle-class) shakllanishida poytaxt va viloyatlar o‘rtasidagi divergensiya saqlanib qolmoqda. Maqolada panel data va fazoviy (spatial) ekonometrik modellashtirish natijalariga tayanib, hududiy daromadlar tengsizligini kamaytirishda infratuzilma investitsiyalari va inson kapitali xarajatlarining hal qiluvchi o‘rni isbotlab berilgan hamda tegishli amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

References

1. Abdumukhtorov, A. A. (2026). An open-data diagnostic index of productive employment across Uzbekistan's regions. Academia Open, Vol. 11, No. 2, pp. 1–12.

2. Akbarova, S. Sh. (2023). Kambag’allikni qisqartirishning nazariy asoslari. Yangi O‘zbekistonda statistika nazariyasi va amaliyotidagi islohotlar: muammolar va yechimlar, 3(24), Oriens.uz, 218–224-betlar.

3. Asian Development Bank (ADB). (2018). Uzbekistan Quality Job Creation as a Cornerstone for Sustainable Economic Growth. Manila: ADB, pp. 1–143.

4. Muydinov, M. (2025). Policy instruments for reducing regional income inequality in Uzbekistan: Evidence from panel and spatial econometric analysis. Modern American Journal of Business, Economics, and Entrepreneurship, Vol. 1, Issue 9, pp. 344–362.

5. Pazilidinov, M. M. (2026). Drivers of regional digital divide in Uzbekistan and mechanisms for expanding market integration of small business entities. PST Journal, Vol. 2026, Issue 3, DOI: 10.5281/zenodo.22963369, pp. 146–156.

6. World Bank. (2026). Uzbekistan Poverty and Equity Assessment: Rising to Prosperity: Broadening Opportunities for All. Washington, DC: World Bank Group, Report No. 214948, pp. 1–195.

7. World Bank. (2022). Toward a Prosperous and Inclusive Future: The Second Systematic Country Diagnostic for Uzbekistan. Washington, DC: World Bank Group, pp. 1–150.

8. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi (Statistika agentligi). (2026). O‘zbekiston Respublikasida xizmatlar sohasining asosiy ko‘rsatkichlari (2026-yil yanvar-avgust). Toshkent: Stat.uz.

9. MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT. (2026). O‘zbekiston viloyatlari bo‘yicha moliyaviy inklyuzivlik ko‘rsatkichlari, № 3-son, 598-bet.

10. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2025). Yillik hisobot 2024. Toshkent: Markaziy bank, 1–191-betlar.

Published

2026-10-19