O‘ZBEKISTONDA INFLYATSIYA VA AHOLI XARID QOBILIYATI O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK: 2019–2026-YILLAR TAHLILI
Keywords:
inflyatsiya, xarid qobiliyati, iste’mol narxlari indeksi, real daromad, pul-kredit siyosati, inflyatsion kutilmalar, O‘zbekistonAbstract
Mazkur maqolada O‘zbekistonda 2019–2026-yillar davomida inflyatsiya dinamikasi va uning aholi xarid qobiliyatiga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda Markaziy bank hamda Milliy statistika qo‘mitasining ochiq ma’lumotlari, normativ-huquqiy hujjatlar, Xalqaro valyuta jamg‘armasi materiallari va ilmiy maqolalardan foydalanildi. Metodologik asos sifatida dinamik qatorlar tahlili, qiyosiy tahlil, indeks usuli, real daromadni hisoblash va tavsifiy statistik yondashuv tanlandi. 2026-yil sentabrida yillik inflyatsiya 6,4 foiz, bazaviy inflyatsiya 5,5 foiz bo‘lgani narxlar o‘sishi sekinlashayotganini, biroq 5 foizlik o‘rta muddatli maqsadga erishish uchun qo‘shimcha choralar zarurligini ko‘rsatadi. Maqolada rasmiy inflyatsiya ko‘rsatkichi va uy xo‘jaliklari sezadigan “shaxsiy inflyatsiya” o‘rtasidagi farq, daromadlar o‘sishining narxlar o‘zgarishiga nisbatan yetarliligi hamda siyosat choralarining taqsimotga ta’siri muhokama qilinadi. Yakunda pul-kredit siyosati, raqobat, ijtimoiy himoya va statistik ochiqlik bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqiladi.References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 18-noyabrdagi PF-5877-son Farmoni. “Inflyatsion targetlash rejimiga bosqichma-bosqich o‘tish orqali pul-kredit siyosatini takomillashtirish to‘g‘risida”. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: https://lex.uz/
2. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Monetary policy objective and principles (Pul-kredit siyosatining maqsadi va tamoyillari). https://cbu.uz/en/monetary-policy/concept/ (murojaat sanasi: 23.10.2026).
3. Al Rasasi, M., & Cabezon, E. (2022). Uzbekistan’s Transition to Inflation Targeting. IMF Working Paper No. 2022/229. International Monetary Fund. https://doi.org/10.5089/9798400224584.001
4. Davlatov, E., Lentner, C., & Sági, J. (2025). Analysis of Inflation Dynamics in Post-Communist Economies: The Case of Uzbekistan. Public Governance, Administration and Finances Law Review, 10(2), 47–68. https://doi.org/10.53116/pgaflr.8308
5. Central Bank of the Republic of Uzbekistan. (2025). Monetary Policy Guidelines for 2025 and the Period of 2026–2027. https://cbu.uz/
6. International Monetary Fund. (2026, June 18). IMF Executive Board Concludes 2026 Article IV Consultation with the Republic of Uzbekistan. https://www.imf.org/en/news/articles/2026/06/18/pr-26214-uzbekistan-imf-executive-board-concludes-2026-article-iv-consultation
7. Bazarov, M. (2026). The impact of monetary policy on distribution in Uzbekistan and the “felt inflation” concept. Наука и инновации, 4(38), 74–78. https://doi.org/10.5281/zenodo.20175904
8. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Yillik va oylik inflyatsiya ko‘rsatkichlari (2025–2026). https://cbu.uz/uz/monetary-policy/annual-inflation/indicators/ (ma’lumotlar 15.10.2026 holatida yangilangan).
9. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Prices and Indexes: Consumer Price Statistics. https://stat.uz/en/official-statistics/prices-and-indexes
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son Farmoni. “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: https://lex.uz/