MATEMATIK TA’LIMDA MUAMMOLI-VAZIYATLI YONDASHUV ASOSIDA TALABALARNING YUQORI DARAJADAGI FIKRLASH KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK MEXANIZMLARI

Authors

  • Yakubova Janona Asqar qizi Author

Keywords:

matematik ta’lim, muammoli-vaziyatli yondashuv, fikrlash kompetensiyasi, matematik tafakkur, tanqidiy fikrlash, kreativ fikrlash, matematik modellashtirish, mustaqil ta’lim, pedagogik mexanizm

Abstract

Maqolada matematik ta’lim jarayonida muammoli-vaziyatli yondashuv asosida talabalarning yuqori darajadagi fikrlash kompetensiyalarini rivojlantirishning pedagogik mexanizmlari tadqiq etilgan. Matematik bilimlarni o‘zlashtirish jarayonida mantiqiy, tahliliy, tanqidiy va kreativ fikrlashning o‘zaro aloqadorligi ochib berilgan. Muammoli vaziyatlarni yaratish, matematik masalalarni mustaqil hal qilish, matematik modellashtirish va refleksiv faoliyatni tashkil etishning didaktik imkoniyatlari asoslangan. Tadqiqotda muammoli-vaziyatli yondashuvning metodologik asoslari tahlil qilinib, talabalarning intellektual faolligini rivojlantirishga yo‘naltirilgan mualliflik pedagogik mexanizmi taklif etilgan. Mazkur mexanizm muammoli vaziyatni anglash, matematik tahlil, yechim strategiyasini ishlab chiqish, mustaqil faoliyat va refleksiv baholash bosqichlarini qamrab oladi. Tadqiqot natijalari matematik ta’lim mazmunini kompetensiyaviy yondashuv asosida takomillashtirish uchun nazariy-metodik asos bo‘lib xizmat qiladi.

References

1. OECD. (2023). PISA 2022 Assessment and Analytical Framework. OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/dfe0bf9c-en

2. Pólya, G. (1945). How to Solve It: A New Aspect of Mathematical Method. Princeton University Press. https://doi.org/10.1515/9781400828678

3. National Council of Teachers of Mathematics. (2014). Principles to Actions: Ensuring Mathematical Success for All. NCTM, Reston, Virginia.

4. National Research Council. (2001). Adding It Up: Helping Children Learn Mathematics. J. Kilpatrick, J. Swafford, & B. Findell (Eds.). National Academy Press. https://doi.org/10.17226/9822

5. Schoenfeld, A. H. (1985). Mathematical Problem Solving. Academic Press.

6. Dewey, J. (1938). Experience and Education. Macmillan.

7. Bruner, J. S. (1961). The act of discovery. Harvard Educational Review, 31(1), 21–32.

8. Hmelo-Silver, C. E. (2004). Problem-based learning: What and how do students learn? Educational Psychology Review, 16, 235–266. https://doi.org/10.1023/B:EDPR.0000034022.16470.f3

Published

2026-10-31