TA'LIM JARAYONIDA INDIVIDUAL-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARNI HISOBGA OLISHNING SAMARALI USULLARI
Keywords:
individual-psixologik xususiyatlar, individuallashtirilgan ta'lim, differensial yondashuv, ta'lim motivatsiyasi, temperament, qobiliyat, bilish jarayonlari, pedagogik diagnostika, shakllantiruvchi baholash, metakognitiv strategiyalar, ta'lim samaradorligiAbstract
Mazkur maqolada ta'lim jarayonida o'quvchilarning individual-psixologik xususiyatlarini hisobga olishning nazariy, metodologik va amaliy asoslari tahlil qilinadi. O'quvchilarning temperamenti, qobiliyatlari, qiziqishlari, bilish jarayonlari, motivatsiyasi, emotsional holati va individual rivojlanish sur'atlarining ta'lim faoliyatiga ta'siri ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Shuningdek, differensiallashtirilgan ta'lim, individual yondashuv, diagnostik baholash, shakllantiruvchi baholash, moslashuvchan o'qitish metodlari va metakognitiv strategiyalardan foydalanish imkoniyatlari o'rganiladi. Xalqaro ilmiy tadqiqotlar va ta'lim samaradorligiga oid dalillar asosida individual-psixologik xususiyatlarni hisobga olishning o'quvchilar bilish faolligi, ta'lim motivatsiyasi va akademik rivojlanishiga ta'siri tahlil qilinadi. Maqolada o'quvchilarning individual farqlarini hisobga olishda ularni qat'iy psixologik toifalarga ajratmaslik, balki muntazam kuzatish, diagnostika va pedagogik qo'llab-quvvatlashga asoslangan yondashuv zarurligi asoslanadi. Yakunda ta'lim amaliyotida individual yondashuvni takomillashtirishga qaratilgan ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi.References
1. G'oziyev, E. G'. (2002). Umumiy psixologiya. I-kitob. Toshkent: Universitet.
2. G'oziyev, E. G'. (2008). Psixologiya. Toshkent: O'qituvchi.
3. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "What" and "Why" of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
4. Flavell, J. H. (1979). Metacognition and Cognitive Monitoring: A New Area of Cognitive-Developmental Inquiry. American Psychologist, 34(10), 906–911. https://doi.org/10.1037/0003-066X.34.10.906
5. Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The Power of Feedback. Review of Educational Research, 77(1), 81–112. https://doi.org/10.3102/003465430298487
6. Pashler, H., McDaniel, M., Rohrer, D., & Bjork, R. (2008). Learning Styles: Concepts and Evidence. Psychological Science in the Public Interest, 9(3), 105–119. https://doi.org/10.1111/j.1539-6053.2009.01038.x
7. Education Endowment Foundation. (2021). Individualised Instruction: Teaching and Learning Toolkit. https://educationendowmentfoundation.org.uk/education-evidence/teaching-learning-toolkit/individualised-instruction
8. Education Endowment Foundation. Feedback: Teaching and Learning Toolkit. https://educationendowmentfoundation.org.uk/education-evidence/teaching-learning-toolkit/feedback
9. Education Endowment Foundation. Metacognition and Self-Regulation: Teaching and Learning Toolkit. https://educationendowmentfoundation.org.uk/education-evidence/teaching-learning-toolkit/metacognition-and-self-regulation