ABDULLA QAHHOR IJODIDA MODDIY VA MA'NAVIY BOYLIK O'RTASIDAGI MUNOSABAT.

Authors

  • Alimov Umid Xamid o’g’li Author

Keywords:

Abdulla Qahhor, moddiy boylik, ma'naviy boylik, oʻzbek adabiyoti, sovet davri nasri, qahramon tipologiyasi, badiiy axloq, IMRAD metodologiyasi.

Abstract

Ushbu maqola Abdulla Qahhor (1907–1968) ning roman, qissa va hikoyalarida moddiy boylik bilan ma'naviy boylik o'rtasidagi munosabatni IMRAD metodologiyasi asosida ilmiy tahlil qiladi. Tadqiqotda yozuvchining beshta yirik asaridan jami 368 ta epizod aniqlandi: 147 tasi (40%) moddiy boylikka, 221 tasi (60%) ma'naviy boylikka oiddir. Miqdoriy, matnli, qiyosiy va hermenevtik tahlil usullari qo'llanilib, Qahhorning butun ijodiy yo'lida ma'naviy boylikni moddiy boylikdan ustun qo'yuvchi badiiy-axloqiy konsepsiyasi isbotlangan. Qahramon tipologiyasi tahlili esa yozuvchi asarlarida moddiy boylikka mukkasidan ketgan qahramonlar fojiaviy tanazzulga uchragani, ma'naviy boylikni asragan qahramonlar esa umid va g'alaba timsoliga aylangani ko'rsatilgan.

References

1. Begmatov, E. (1989). Abdulla Qahhor tilining leksik xususiyatlari. Fan.

2. Gʻulomov, A. (2008). Abdulla Qahhorning hikoyachilik mahorati.

Akademiya.

3. Hamidova, M. (2017). Moddiy va maʼnaviy boylik oʻzbek nasrida. Oʻzbek

tili va adabiyoti, (4), 38–46.

4. Holiqov, H. (2016). Qahhor dramaturgiyasi va uning nasriy poetikasi.

Mumtoz soʻz.

5. Islamova, Z. (2020). Qahramon ruhiyati oʻzbek prozasida. SamDU

nashriyoti.

6. Karimov, B. (2003). Abdulla Qahhor nasrida realizm masalalari.

Akademiya.

7. Mamatov, Sh. (2019). Oʻzbek adabiyotida boylik va qashshoqlik mavzusi.

Sharq.

8. Mirzayev, T. (2001). Oʻzbek adabiyotida maʼnaviy qadriyatlar muammosi.

Fan.

9. Nazarov, N. (2010). Sovet davri oʻzbek prozasida shaxs va jamiyat.

Oʻzbekiston.

10. Qahhor, A. (1943). Sarob. Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot.

11. Qahhor, A. (1958). Qoʻshchinor chiroqlari. Gʻafur Gʻulom nomidagi

nashriyot.

12. Qahhor, A. (1958). Sinchalak. Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot.

13. Qahhor, A. (1965). Oʻtmishdan ertaklar. Gʻafur Gʻulom nomidagi

nashriyot.

14. Qodirov, P. (1996). Oʻzbek adabiyotida komizm va fojia. Gʻafur Gʻulom.

15. Raximov, E. (2005). «Sarob»dan «Qoʻshchinor»gacha: Qahhor ijodining

evolyutsion chiziqlari. ToshDU nashriyoti.

16. Sobirov, A. (2007). Oʻzbek xalq falsafasi adabiyotda. Taʼlim.

17. Tojimatov, I. (2015). Abdulla Qahhorning ijodiy uslubi. Yangi nashr.

18. Tursunov, U. (1999). Abdulla Qahhor va oʻzbek adabiy tili. Fan.

19. Xolmatova, D. (2014). Oʻzbek romanchiligida ijtimoiy konflikt. Musiqa.

20. Yusupov, R. (2012). Qahhor asarlarida ijtimoiy tabaqalanish tasviri. Fan.

Published

2026-05-11