“GIPOTALAMO-GIPOFIZAR TIZIM VA ENDOKRIN BEZLAR FAOLIYATINING FIZIOLOGIK REGULYATSIYASI: ZAMONAVIY NAZARIY QARASHLAR”

Authors

  • Turdimatova Muhayyo Mahmud qizi Author
  • Abdurashidova Marjona Jamshid qizi Author

Keywords:

gipotalamus-gipofizar tizim, qalqonsimon bez, qalqonoldi bezlari, paratgormon, gomeostaz, kalsiy-fosfor almashinuvi, endokrin regulyatsiya, buyrak usti bezlari, arterial bosim fiziologiyasi, gormonal balans.

Abstract

Ushbu maqolada inson organizmidagi gomeostazni ta’minlovchi markaziy va periferik endokrin mexanizmlarning funksional tahlili
keltirilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi gipotalamo-gipofizar tizimning periferik bezlar — qalqonsimon va qalqonoldi bezlari faoliyatini boshqarishdagi yetakchi roli hamda buyrak usti bezlarining arterial bosim fiziologiyasidagi ishtirokini yoritishdan iborat. Maqolada endokrin bezlarning gistologik tuzilishi, gormonal sekretsiya jarayonlari va ularning qon zardobidagi kalsiy-fosfor almashinuvi hamda metabolik jarayonlarga ta’siri zamonaviy fiziologik qarashlar asosida tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari endokrin tizim buzilishlarining klinik ko‘rinishlarini erta diagnostika qilish va fiziologik regulyatsiya mexanizmlarini tushunishda muhim ahamiyat kasb etadi.

References

1. Guyton, A.C., & Hall, J.E. (2020). Textbook of Medical Physiology

(14th ed.). Elsevier. (Fiziologiya bo‘yicha fundamental asos).

2. Melmed, S., et al. (2020). Williams Textbook of Endocrinology.

Elsevier. (Endokrinologiyaning zamonaviy klinik aspektlari).

3. Xasanova, D. A., & Mamatqulova, N. X. (2026). Tibbiyotda axborot

texnologiyalari va raqamli tizimlar: o‘quv qo‘llanma. (Sizning avvalgi

ishlanmalaringizga havola).

4. Kasper, D. L., et al. (2021). Harrison's Principles of Internal

Medicine. McGraw-Hill Education.

5. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. (2025).

Endokrinologiya bo‘yicha klinik protokollar va standartlar.

6. Smith, J. D., & Brown, R. (2024). "Digital health and artificial

intelligence in endocrine disease management". Journal of Medical Systems,

48(2),

112-125.

7. Zokirov, B. A. (2023). "Qalqonsimon va qalqonoldi bezlarining

morfologik va fiziologik xususiyatlari". Tibbiyot jurnali, 15(4), 45-52.

8. Kurbonovich T. B. et al. (2025). DIGITAL TECHNOLOGIES IN

MEDICINE. TELEMEDICINE. IMRAS. Vol. 8. No. 12. P. 39-41.

9. Kurbonovich T. B. et al. (2026). PROBLEMS IN MODERN CULTURE:

SOCIO-SPIRITUAL ANALYSIS IN THE CONTEXT OF

GLOBALIZATION AND DIGITAL TRANSFORMATION. Global Science

Review. Vol. 18. No. 1. P. 183-188.

10.Panji o‘g‘li C. O. et al. (2026). REGENERATIVE PROPERTIES AND

MODERN HISTOLOGICAL ANALYSIS OF CONNECTIVE TISSUE IN

THE MORPHOFUNCTIONAL SYSTEM OF THE ORGANISM. American

Journal of Applied Medical Science. Vol. 4. No. 2. P. 230-235.

11.Turdimuratov B.K. (2022). Teaching Medical Sciences Using Innovative

Methods and ICT. Tashkent: Uzbekistan Medical Publishing House.

12.Kurbonovich T.B., & Bahodirovich, B.B. (2026). Step-by-step acquisition of

practical skills in studying information technologies in medicine. Global

Science Review, 17(1), 203–209.

13.Kurbonovich T.B., & Nurhayat, M. (2026). Compilation and steps of the

medical situational issues algorithm. American Journal of Applied Medical

Science, 4(2), 59–63.

14.Turdimurodov B.K., et al. The essence of electronic textbooks in medical

education. European Journal of Humanities and Educational Advancements,

3(4), 48–50.

15.Shoxrullo S., Mirzohid B. (2026). MODERN CARDIAC SURGERY:

EVOLUTIONARY MILESTONES AND CLINICAL RELEVANCE.

American Journal of Applied Medical Science. Vol. 4. No. 3. P. 56-58.

Published

2026-05-11