“GIPOTALAMO-GIPOFIZAR TIZIM VA ENDOKRIN BEZLAR FAOLIYATINING FIZIOLOGIK REGULYATSIYASI: ZAMONAVIY NAZARIY QARASHLAR”
Keywords:
gipotalamus-gipofizar tizim, qalqonsimon bez, qalqonoldi bezlari, paratgormon, gomeostaz, kalsiy-fosfor almashinuvi, endokrin regulyatsiya, buyrak usti bezlari, arterial bosim fiziologiyasi, gormonal balans.Abstract
Ushbu maqolada inson organizmidagi gomeostazni ta’minlovchi markaziy va periferik endokrin mexanizmlarning funksional tahlili
keltirilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi gipotalamo-gipofizar tizimning periferik bezlar — qalqonsimon va qalqonoldi bezlari faoliyatini boshqarishdagi yetakchi roli hamda buyrak usti bezlarining arterial bosim fiziologiyasidagi ishtirokini yoritishdan iborat. Maqolada endokrin bezlarning gistologik tuzilishi, gormonal sekretsiya jarayonlari va ularning qon zardobidagi kalsiy-fosfor almashinuvi hamda metabolik jarayonlarga ta’siri zamonaviy fiziologik qarashlar asosida tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari endokrin tizim buzilishlarining klinik ko‘rinishlarini erta diagnostika qilish va fiziologik regulyatsiya mexanizmlarini tushunishda muhim ahamiyat kasb etadi.
References
1. Guyton, A.C., & Hall, J.E. (2020). Textbook of Medical Physiology
(14th ed.). Elsevier. (Fiziologiya bo‘yicha fundamental asos).
2. Melmed, S., et al. (2020). Williams Textbook of Endocrinology.
Elsevier. (Endokrinologiyaning zamonaviy klinik aspektlari).
3. Xasanova, D. A., & Mamatqulova, N. X. (2026). Tibbiyotda axborot
texnologiyalari va raqamli tizimlar: o‘quv qo‘llanma. (Sizning avvalgi
ishlanmalaringizga havola).
4. Kasper, D. L., et al. (2021). Harrison's Principles of Internal
Medicine. McGraw-Hill Education.
5. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. (2025).
Endokrinologiya bo‘yicha klinik protokollar va standartlar.
6. Smith, J. D., & Brown, R. (2024). "Digital health and artificial
intelligence in endocrine disease management". Journal of Medical Systems,
48(2),
112-125.
7. Zokirov, B. A. (2023). "Qalqonsimon va qalqonoldi bezlarining
morfologik va fiziologik xususiyatlari". Tibbiyot jurnali, 15(4), 45-52.
8. Kurbonovich T. B. et al. (2025). DIGITAL TECHNOLOGIES IN
MEDICINE. TELEMEDICINE. IMRAS. Vol. 8. No. 12. P. 39-41.
9. Kurbonovich T. B. et al. (2026). PROBLEMS IN MODERN CULTURE:
SOCIO-SPIRITUAL ANALYSIS IN THE CONTEXT OF
GLOBALIZATION AND DIGITAL TRANSFORMATION. Global Science
Review. Vol. 18. No. 1. P. 183-188.
10.Panji o‘g‘li C. O. et al. (2026). REGENERATIVE PROPERTIES AND
MODERN HISTOLOGICAL ANALYSIS OF CONNECTIVE TISSUE IN
THE MORPHOFUNCTIONAL SYSTEM OF THE ORGANISM. American
Journal of Applied Medical Science. Vol. 4. No. 2. P. 230-235.
11.Turdimuratov B.K. (2022). Teaching Medical Sciences Using Innovative
Methods and ICT. Tashkent: Uzbekistan Medical Publishing House.
12.Kurbonovich T.B., & Bahodirovich, B.B. (2026). Step-by-step acquisition of
practical skills in studying information technologies in medicine. Global
Science Review, 17(1), 203–209.
13.Kurbonovich T.B., & Nurhayat, M. (2026). Compilation and steps of the
medical situational issues algorithm. American Journal of Applied Medical
Science, 4(2), 59–63.
14.Turdimurodov B.K., et al. The essence of electronic textbooks in medical
education. European Journal of Humanities and Educational Advancements,
3(4), 48–50.
15.Shoxrullo S., Mirzohid B. (2026). MODERN CARDIAC SURGERY:
EVOLUTIONARY MILESTONES AND CLINICAL RELEVANCE.
American Journal of Applied Medical Science. Vol. 4. No. 3. P. 56-58.