FONOLOGIYA TIZIMIDA FONEMA TUSHUNCHASI VA UNING LINGVISTIK TABIATI
Keywords:
fonologiya, fonema, nutq tovushi, allofon, variant, invariant, distinktiv belgi, maʻno farqlash, oppozitsiya, neytrallashuv, morfofonologiyaAbstract
Ushbu maqolada tilshunoslikning eng muhim yoʻnalishlaridan biri — fonologiya fanining markaziy birligi hisoblangan fonema tushunchasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda fonemaning nutq tovushidan farqli jihatlari, uning lisoniy tabiati va tilidagi vazifalari oʻrganilgan. Fonemaning maʻno farqlash xususiyati jahon tilshunosligidagi turli maktablar qarashlari prizmasida chuqur tahlil qilingan. Shuningdek, fonemaning variativligi, invariantlik tabiati hamda oʻzbek tili fonologik tizimidagi oʻrni misollar yordamida yoritib berilgan. Maqola zamonaviy nutq texnologiyalari (sun'iy intellekt, nutqni aniqlash tizimlari) sohasida fonema nazariyasining ahamiyatini ham koʻrib chiqadi.References
Boduen de Kurtene I.A. Izbrannye trudy po obshchemu yazykoznaniyu. T.1-2.
M., 1963.
Trubetskoy N.S. Osnovy fonologii. M., 1960.
Shcherba L.V. Fonetika frantsuzskogo yazyka. M.-L., 1937.
Reformatskiy A.A. Vvedenie v yazykovedenie. M., 1967.
Zinder L.R. Obshchaya fonetika. L., 1979.
Bloomfield L. Language. New York, 1933.
Jakobson R., Fant G., Halle M. Preliminaries to Speech Analysis. Cambridge,
1952.
Chomsky N., Halle M. The Sound Pattern of English. New York, 1968.
Bondarko L.V. i dr. Fonetika sovremennogo russkogo yazyka. SPb., 2006.
Avanesov R.I. Fonetika sovremennogo russkogo literaturnogo yazyka. M., 1984.
Matusevich M.I. Vvedenie v spetsialnuyu fonetiku. M., 1976.
Xlystov V.G. Voprosy fonologii. M., 1975.