MATEMATIKA DARSLARIDA MUAMMOLI TA'LIM TEXNOLOGIYASINI QO'LLASH

Authors

  • Ruziboyeva Oqila Shonazar qizi Author
  • Ablonazarova Soniya Otabek qizi Author
  • Hasanova Feruza Bekjon qizi Author

Keywords:

muammoli ta'lim, matematika ta'limi, muammoli vaziyat, matematik tafakkur, faol o'rganish, pedagogik texnologiya, o'quvchi mustaqilligi, didaktika

Abstract

Ushbu maqolada matematika darslarida muammoli ta'lim texnologiyasini qo'llashning nazariy asoslari va amaliy jihatlari ko'rib chiqilgan. Muammoli ta'limning o'quvchilarda mustaqil fikrlash, matematik tafakkur va muammolarni hal etish ko'nikmalarini rivojlantirishdagi roli asoslab ko'rsatilgan. Xalqaro va mahalliy olimlarning ilmiy tadqiqotlari sharhi asosida muammoli ta'limning asosiy bosqichlari, muammoli vaziyatlar yaratishning usullari hamda ularni matematika darslariga tatbiq etishning aniq yo'llari taqdim etilgan. Tajriba-sinov natijalariga ko'ra, muammoli ta'lim texnologiyasini muntazam qo'llagan sinflarda o'quvchilarning matematika bo'yicha o'zlashtirish darajasi 25–35 foizga, mustaqil fikrlash ko'rsatkichi esa 40 foizga oshganligi aniqlangan. Maqola matematika o'qituvchilari va ta'lim metodistlari uchun amaliy ahamiyat kasb etadi.

References

1. Polya, G. (1957). How to Solve It: A New Aspect of Mathematical Method. Princeton: Princeton University Press. — 253 p.

2. Hmelo-Silver, C.E. (2004). Problem-based learning: What and how do students learn? Educational Psychology Review, 16(3), 235–266.

3. Savery, J.R., & Duffy, T.M. (2001). Problem Based Learning: An instructional model and its constructivist framework. Educational Technology, 35(5), 31–38.

4. Barrows, H.S., & Tamblyn, R.M. (1980). Problem-Based Learning: An Approach to Medical Education. New York: Springer. — 206 p.

5. OECD. (2023). PISA 2022 Results (Volume I): The State of Learning and Equity in Education. Paris: OECD Publishing.

6. Yo'ldoshev, J.G'. (2020). Muammoli ta'lim: nazariya va amaliyot. Toshkent: Fan. — 184 b.

7. Tolipov, O'.Q., & Usmonboyeva, M. (2019). Pedagogik texnologiya. Toshkent: Fan va texnologiya. — 288 b.

8. Ishmurodov, A., & Nazarov, S. (2023). Matematika darslarida muammoli ta'limni tashkil etish: tajriba-sinov natijalari. Pedagogika fanlari jurnali, 2(1), 45–52.

9. Nurullayev, R. (2022). Umumta'lim maktablarida matematika o'qitishning zamonaviy usullarini taqqoslama tahlili. Uzluksiz ta'lim, 3(2), 78–84.

10. O'zbekiston Respublikasi. (2020). «Ta'lim to'g'risida»gi Qonun (yangi tahriri). O'zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari to'plami. Toshkent.

11. Kilpatrick, J., Swafford, J., & Findell, B. (Eds.). (2001). Adding It Up: Helping Children Learn Mathematics. Washington DC: National Academy Press.

12. Vygotsky, L.S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge: Harvard University Press. — 159 p.

13. G'ulomov, S., Xoliqov, A., & Shodiyev, T. (2021). Matematika o'qitish metodikasi: darslik. Toshkent: O'qituvchi nashriyoti. — 320 b.

14. Mamatov, N., & Yusupov, O. (2023). Matematika ta'limida interfaol metodlar va o'quvchi faolligiga ta'siri. Zamonaviy ta'lim, 4(3), 91–98.

Published

2026-05-16