TIJORAT BANKLARIDA FOIZ RISKINI BOSHQARISH VA RISKNI KAMAYTIRISH USULLARI

Authors

  • Ziyodullayev Sodiqjon Mamadillayevich Author

Keywords:

tijorat banki, foiz riski, GAP tahlili, muddatiylik, sof foiz marjasi, aktiv va passivlarni boshqarish, derivativlar, moliya bozori

Abstract

Ushbu maqolada global iqtisodiy beqarorlik va Markaziy bankning pul-kredit siyosatidagi o'zgarishlar sharoitida tijorat banklarida foiz riskini boshqarishning metodologik va amaliy jihatlari tadqiq etilgan. Tahlillar shuni ko'rsatdiki, banklararo bozordagi likvidlik tebranishlari va inflyatsiya darajasining o'zgarishi banklarning sof foydasiga sezilarli ta'sir ko'rsatmoqda. Maqola yakunida tijorat banklarida foiz riskini minimallashtirish uchun derivativ instrumentlardan foydalanish, aktiv va passivlarni boshqarish (ALM) qo'mitalari faoliyatini takomillashtirish hamda foiz stavkalari prognozlash tizimini raqamlashtirish bo'yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

References

1. O'zbekiston Respublikasining 'Banklar va bank faoliyati to'g'risida'gi Qonuni, 2019.

2. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-5992-son Farmoni, 12.05.2020.

3. Abdullaeva Sh.Z. Bank risklari. Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2011.

4. Karimov N.G. Tijorat banklarida moliyaviy bozor instrumentlarini boshqarish. Toshkent, 2018.

5. Mishkin F.S. The Economics of Money, Banking and Financial Markets, 12th ed., 2018.

6. Saunders A., Cornett M.M. Financial Institutions Management: A Risk Management Approach, 2014.

7. O'zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2023-yil uchun yillik hisoboti.

8. Bazel III: International regulatory framework for banks (BCBS), 2016.

9. Seitnazarov D. O'zbekiston tijorat banklarida foiz riskini boshqarish amaliyoti. Zenodo, 2023.

10. Rose P.S., Hudgins S.C. Bank Management & Financial Services, 9th ed., 2012.

11. Omonov A.A. Tijorat banklari aktiv va passivlarini boshqarish. Toshkent: Moliya, 2015.

12. Hamroev Sh. Bank risklarini oldini olish masalalari // Science and Education, 2023.

13. Isakov J.Ya. Tijorat banklari faoliyatiga foiz riskining ta'siri // Green Economy, 2025.

14. World Bank Open Data. Lending interest rate (%) - Uzbekistan, 2024.

15. CBU Statistics: Indicators of banking system activity as of Jan 1, 2024.

Published

2026-08-06