O‘SMIRLARDA AXLOQIY QAROR QABUL QILISH JARAYONINING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Keywords:
o‘smirlik davri, axloqiy qaror qabul qilish, axloqiy rivojlanish, moral judgment, kognitiv rivojlanish, ijtimoiy-psixologik omillar, Student t-mezoni, Spirmen korrelyatsiyasiAbstract
Ushbu maqolada o‘smirlik davridagi shaxslarning axloqiy qaror qabul qilish jarayoniga xos pedagogic-psixologik xususiyatlar nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Muammoning zamonaviy psixologiya fanidagi ilmiy-nazariy asoslari, jumladan L. Kohlberg, J. Piaget, J. Rest va boshqa mahalliy hamda xorijiy tadqiqotchilarning yondashuvlari umumlashtiriladi. O‘smirlik davriga xos kognitiv, hissiy-irodaviy va ijtimoiy omillarning axloqiy qaror qabul qilish jarayoniga ta’siri ko‘rib chiqiladi hamda ushbu jarayonni empirik o‘rganish uchun mos metodologik yondashuv (tavsiflovchi statistika, Student t-mezoni va Spirmen rang korrelyatsiyasi tahlili) taklif etiladi. Maqola PhD tadqiqotining nazariy-metodologik qismini shakllantirishga xizmat qiladi.References
1. Piaget J. The Moral Judgment of the Child. London: Routledge & Kegan Paul, 1932.
2. Kohlberg L. The Philosophy of Moral Development: Moral Stages and the Idea of Justice. San Francisco: Harper & Row, 1981.
3. Rest J.R. Moral Development: Advances in Research and Theory. New York: Praeger, 1986.
4. Eisenberg N. The Development of Prosocial Behavior. New York: Academic Press, 1982.
5. G‘oziyev E.G‘. O‘smirlik va o‘spirinlik psixologiyasi. Toshkent: O‘qituvchi, 2005.
6. Davletshin M.G. Yosh va pedagogik psixologiya. Toshkent: O‘qituvchi, 2010.
7. Sunnatova R.Q. Shaxs ijtimoiy-psixologik yetukligi muammolari. Toshkent, 2009.
8. Rustamjonovna N.S. O‘smirlarda deviatsiya ko‘rinishlari va vujudga keltiruvchi omillari // Pedagogik tadqiqotlar jurnali. 2024. № 2(1). B. 171–175.
9. Narziyeva S. O‘spirinlik yoshida empatiyaning namoyon bo‘lishi va uning psixologik xususiyatlari // Pedagog. 2024. № 7(4). B. 320–327.
10. Field A. Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics. 5th ed. London: SAGE Publications, 2017.