B2B BOZORIDA MIJOZLAR QIYMATIGA ASOSLANGAN SEGMENTATSIYA VA MARKETING RESURSLARINI SAMARALI TAQSIMLASH
Keywords:
B2B marketing, sanoat marketingi, bozor segmentatsiyasi, mijozlar portfeli, customer value, mijoz rentabelligi, Key Account Management, marketing resurslari, strategik mijozAbstract
B2B bozorida mijozlar sonining nisbatan kamligi, bitimlar qiymatining yuqoriligi, xarid siklining uzoqligi hamda sotuvchi va xaridor o‘rtasidagi munosabatlarning davomiyligi marketing resurslarini mijozlar o‘rtasida oqilona taqsimlash masalasini alohida ahamiyatli qiladi. Maqolada B2B segmentatsiyaning an’anaviy tarmoq, korxona hajmi va sotuv hajmiga asoslangan mezonlari tanqidiy tahlil qilinib, mijozning joriy daromadliligi bilan bir qatorda uning kelajakdagi iqtisodiy salohiyati, xizmat ko‘rsatish xarajatlari, hamkorlik barqarorligi, o‘sish imkoniyati hamda strategik qiymatini hisobga olish zarurligi asoslangan. B2B mijozlar portfelini “joriy iqtisodiy qiymat – istiqboldagi marketing salohiyati” koordinatalarida baholash va har bir mijoz guruhiga differensial marketing strategiyasini qo‘llash taklif etiladi. Mazkur yondashuv marketing budjeti va sotuv bo‘limi resurslarini eng katta aylanmani ta’minlayotgan mijozlarga emas, korxona uchun barqaror qiymat yaratayotgan va rivojlanish salohiyatiga ega mijozlarga yo‘naltirish imkonini beradi.References
1. Tang Y.E., Mantrala M.K. Incorporating direct customers' customer needs in a multi-dimensional B2B market segmentation approach // Industrial Marketing Management. – 2024. – Vol. 119. – P. 252–263.
2. Ritter T., Pedersen C.L. Is segmentation a theory? Improving the theoretical basis of a foundational concept in business-to-business marketing // Industrial Marketing Management. – 2024. – Vol. 116. – P. 82–92.
3. Mora Cortez R., Clarke A.H., Freytag P.V. B2B market segmentation – An analysis of current practices and their implications // Journal of Business Research. – 2025. – Vol. 186. – 115144.
4. Purmonen A., Jaakkola E., Terho H. B2B customer journeys: Conceptualization and an integrative framework // Industrial Marketing Management. – 2023. – Vol. 113. – P. 74–87.
5. Ritala P., Keränen J., Fishburn J., Ruokonen M. Selling and value co-creation for new industrial solutions // Industrial Marketing Management.
6. Tarasi C.O., Bolton R.N., Hutt M.D., Walker B.A. Balancing risk and return in a customer portfolio // Journal of Marketing. – Vol. 75(3). – P. 1–17.
7. Weinstein A. Handbook of Market Segmentation: Strategic Targeting for Business and Technology Firms. – Routledge.
8. Homburg C., Workman J.P., Jensen O. A configurational perspective on key account management // Journal of Marketing. – Vol. 66(2). – P. 38–60.
9. Storbacka K. Strategic account management: A value creating perspective // Journal of Business & Industrial Marketing.
10. Terho H., Haas A., Eggert A., Ulaga W. “It’s almost like taking the sales out of selling” – Towards a conceptualization of value-based selling in business markets // Industrial Marketing Management. – Vol. 41(1). – P. 174–185.