КОРОНАР КАСАЛЛИГИ БЎЛГАН БЕМОРЛАРДА LDL-C МАҚСАДЛИ ДАРАЖАСИГА ЭРИШИШ: РЕАЛ КЛИНИК АМАЛИЁТ МАЪЛУМОТЛАРИ АСОСИДА РЕТРОСПЕКТИВ ТАҲЛИЛ
Keywords:
коронар касаллиги, LDL-C, мақсадли даража, иккиламчи профилактика, розувастатин, эзетимиб, реал клиник амалиёт.Abstract
Долзарблиги. 2019 йилги ESC/EAS тавсиялари ва уларнинг 2025 йилги Focused Update таҳририга кўра, жуда юқори юрак-қон томир хавфига эга беморларда LDL-C <1,4 ммоль/л (<55 мг/дл) ва бошланғичга нисбатан ≥50% пасайиш мақсад қилинади. Реал клиник амалиётда ушбу мақсадга эришиш даражаси ҳақида маҳаллий маълумотлар кам. Мақсад. Коронар касаллиги (КК) бўлган беморларда қайд этилган LDL-C даражаларини, <55 мг/дл мақсадга эришиш улушини ва LDL-C билан айрим клиник омиллар ўртасидаги боғлиқликни баҳолаш. Материал ва усуллар. Бир марказли ретроспектив кесма тадқиқот (2025–2026 йй.) электрон тиббий ҳужжатлар асосида ўтказилди; 87 нафар КК бўлган бемор киритилди. Асосий натижа – LDL-C <55 мг/дл. eGFR 2021 CKD-EPI формуласи билан ҳисобланди. Гуруҳлар Mann–Whitney U тести билан таққосланди; таҳлил эксплоратор характерга эга. Натижалар. Ўртача ёш 64,6±6,8 йил, 59,8% эркаклар; 48,3% да миокард инфаркти (МИ), 56,3% да PCI анамнези мавжуд эди. 86 (98,9%) бемор статин (84 нафари розувастатин 20 мг/сут), 24 (27,6%) нафари эзетимиб қабул қилган; PCSK9 ингибитори қўлланилмаган. LDL-C 61 (70,1%) беморда мавжуд бўлиб, медианаси 167 мг/дл (IQR 160–185) ёки 4,32 ммоль/л ни ташкил этди. Бирорта беморда LDL-C <55 мг/дл ёки <70 мг/дл қайд этилмади (0/61; 95% ИО 0–5,9%); 59 (96,7%) беморда LDL-C ≥130 мг/дл эди. Эзетимиб (p=0,212), eGFR <60 (p=0,329), жинс, диабет, МИ ва PCI бўйича LDL-C да аҳамиятли фарқ аниқланмади. Хулоса. Реал амалиётда LDL-C натижаси мавжуд КК беморларининг ҳеч бири тавсия этилган мақсадга эришмаган. Бошланғич LDL-C, даволаш давомийлиги ва риоя ҳақидаги маълумотлар йўқлиги сабабли натижани терапия самарасизлиги сифатида талқин қилиб бўлмайди; у LDL-C назорати тизимини такомиллаштириш заруратини кўрсатади.References
1. Ference BA, Ginsberg HN, Graham I, et al. Low-density lipoproteins cause atherosclerotic cardiovascular disease. 1. Evidence from genetic, epidemiologic, and clinical studies. A consensus statement from the European Atherosclerosis Society Consensus Panel. Eur Heart J. 2017
38(32):2459–2472.
2. Cholesterol Treatment Trialists’ (CTT) Collaboration. Efficacy and safety of more intensive lowering of LDL cholesterol: a meta-analysis of data from 170,000 participants in 26 randomised trials. Lancet. 2010
376(9753):1670–1681.
3. Mach F, Baigent C, Catapano AL, et al. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias: lipid modification to reduce cardiovascular risk. Eur Heart J. 2020
41(1):111–188.
4. Mach F, Koskinas KC, Roeters van Lennep JE, et al. 2025 Focused Update of the 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. Eur Heart J. 2025
46(42):4359–4378. doi:10.1093/eurheartj/ehaf190.
5. Vrints C, Andreotti F, Koskinas KC, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of chronic coronary syndromes. Eur Heart J. 2024
45(36):3415–3537.
6. Byrne RA, Rossello X, Coughlan JJ, et al. 2023 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes. Eur Heart J. 2023
44(38):3720–3826.
7. Kotseva K, De Backer G, De Bacquer D, et al. Lifestyle and impact on cardiovascular risk factor control in coronary patients across 27 countries: results from the ESC EORP EUROASPIRE V registry. Eur J Prev Cardiol. 2019
26(8):824–835.
8. Ray KK, Molemans B, Schoonen WM, et al. EU-wide cross-sectional observational study of lipid-modifying therapy use in secondary and primary care: the DA VINCI study. Eur J Prev Cardiol. 2021
28(11):1279–1289.
9. Ray KK, Haq I, Bilitou A, et al. Treatment gaps in the implementation of LDL cholesterol control among high- and very high-risk patients in Europe between 2020 and 2021: the multinational observational SANTORINI study. Lancet Reg Health Eur. 2023
29:100624.
10. Cannon CP, Blazing MA, Giugliano RP, et al. Ezetimibe added to statin therapy after acute coronary syndromes. N Engl J Med. 2015
372(25):2387–2397.
11. Kim BK, Hong SJ, Lee YJ, et al. Long-term efficacy and safety of moderate-intensity statin with ezetimibe combination therapy versus high-intensity statin monotherapy in patients with atherosclerotic cardiovascular disease (RACING). Lancet. 2022
400(10349):380–390.
12. Sabatine MS, Giugliano RP, Keech AC, et al. Evolocumab and clinical outcomes in patients with cardiovascular disease. N Engl J Med. 2017
376(18):1713–1722.
13. Inker LA, Eneanya ND, Coresh J, et al. New creatinine- and cystatin C-based equations to estimate GFR without race. N Engl J Med. 2021
385(19):1737–1749.
14. von Elm E, Altman DG, Egger M, et al. The Strengthening the Reporting of Observational Studies in Epidemiology (STROBE) statement: guidelines for reporting observational studies. Lancet. 2007
370(9596):1453–1457.
15. Chowdhury R, Khan H, Heydon E, et al. Adherence to cardiovascular therapy: a meta-analysis of prevalence and clinical consequences. Eur Heart J. 2013
34(38):2940–2948.