O‘ZBEKISTONDA IQTISODIY O‘SISH VA ISHSIZLIK DARAJASI O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK: OKUN QONUNI ASOSIDA STATISTIK TAHLIL
Keywords:
iqtisodiy o‘sish, ishsizlik, bandlik, Okun qonuni, YaIM, korrelyatsiya, regressiya, mehnat bozori, statistika, O‘zbekistonAbstract
Ushbu maqolada O‘zbekistonda iqtisodiy o‘sish sur’ati va ishsizlik darajasi o‘rtasidagi bog‘liqlik Okun qonuni asosida statistik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot uchun 2019–2025-yillardagi yalpi ichki mahsulotning real o‘sish sur’ati va ishsizlik darajasi bo‘yicha rasmiy statistik ma’lumotlardan foydalanildi. Ko‘rsatkichlar dinamikasi qiyosiy tahlil qilinib, ular o‘rtasidagi bog‘liqlik Pearson korrelyatsiya koeffitsiyenti va oddiy chiziqli regressiya yordamida baholandi. Hisob-kitob natijasida iqtisodiy o‘sish va ishsizlik darajasi o‘rtasida o‘rtacha darajadagi teskari statistik bog‘liqlik mavjudligi aniqlandi. Biroq kuzatuvlar sonining kamligi va mehnat bozoriga iqtisodiy o‘sishdan tashqari boshqa omillar ham ta’sir qilishi sababli olingan natijalarni ehtiyotkorlik bilan talqin qilish zarur. Tadqiqot yakunida iqtisodiy o‘sishning bandlikka ta’sirini kuchaytirish hamda mehnat bozori statistikasi sifatini oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqildi.References
1. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Yalpi ichki mahsulotning o‘sish sur’ati. SIAT statistik ma’lumotlar bazasi.
2. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Ishsizlik darajasi. SIAT statistik ma’lumotlar bazasi.
3. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Yalpi ichki mahsulot. SIAT statistik ma’lumotlar bazasi.
4. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Mehnat bozori bo‘yicha rasmiy statistik ma’lumotlar.
5. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Yalpi ichki mahsulot: ishlab chiqarish usuli bo‘yicha yillik ko‘rsatkichlar. SIAT.
6. Okun, A. M. (1962). Potential GNP: Its Measurement and Significance. Proceedings of the Business and Economic Statistics Section, American Statistical Association.
7. Ball, L., Leigh, D., & Loungani, P. (2017). Okun’s Law: Fit at 50? Journal of Money, Credit and Banking, 49(7), 1413–1441.
8. Knotek, E. S. (2007). How Useful Is Okun’s Law? Federal Reserve Bank of Kansas City Economic Review, Fourth Quarter, 73–103.
9. International Labour Organization. ILOSTAT Database. Employment and unemployment statistics.
10. World Bank. World Development Indicators. GDP growth and unemployment indicators.
11. International Monetary Fund. World Economic Outlook Database. Macroeconomic indicators.
12. International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: Article IV Consultation. IMF Country Reports.
13. Mankiw, N. G. Macroeconomics. Worth Publishers.
14. Blanchard, O. Macroeconomics. Pearson.
15. Gujarati, D. N., & Porter, D. C. Basic Econometrics. McGraw-Hill.
16. Wooldridge, J. M. Introductory Econometrics: A Modern Approach. Cengage Learning.
17. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi/Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasining ijtimoiy-iqtisodiy holati bo‘yicha yillik statistik nashrlar.
18. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Pul-kredit siyosati sharhlari va makroiqtisodiy tahlillar.