JIGAR KISHI ORGANIZMIDAGI BIOKIMYOVIY LABORATORIYA SIFATIDA: TOKSINLARNI ZARARSIZLANTIRISH MEXANIZMLAR

Authors

  • Bo’ronboyeva Ruxshona Author
  • Boboqulova Parizoda Author
  • Elmatova Zilola Author
  • Xalimova Salomat Asrorovna Author

Keywords:

Jigar, biokimyo, detoksifikatsiya, Sitoxrom P450, ksenobiotiklar, konjugatsiya, glutation, ornitin sikli, oksidativ stress

Abstract

Ushbu maqolada inson organizmidagi asosiy metabolik va detoksifikatsiya markazi hisoblangan jigarning biokimyoviy funktsiyalari batafsil yoritilgan. Maqolada ksenobiotiklar (dori vositalari, pestitsidlar va boshqa toksik birikmalar) hamda endogen toksinlarning (ayniqsa, ammiakning) zararsizlantirilish mexanizmlari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Detoksifikatsiya jarayonining ikki asosiy bosqichi — Sitoxrom P450 fermentlar tizimi ishtirokidagi modifikatsiya (I faza) hamda konjugatsiya reaksiyalari (II faza: glyukuronidlanish, sulfatlanish, glutation bilan bogʻlanish) bosqichma-bosqich koʻrib chiqilgan. Shuningdek, oksidativ stress, antioksidant himoya tizimlari va jigarning fermentativ faolligi pasayishi natijasida yuzaga keladigan patologik holatlar koʻrsatib oʻtilgan.

References

1. N.K.Murtazayeva SH.X.Keldiyorova G.SH.Nazarova “Biokimyo:patalogik jarayonlar biokimyosi’’o’quv qo’llanmasi

2. Nelson, D. L., & Cox, M. M. (2021). Lehninger Principles of Biochemistry (8th ed.). W. H. Freeman.

3. Kasper, D. L., et al. (2018). Harrison's Principles of Internal Medicine (20th ed.). McGraw-Hill.

4. Parkinson, A., et al. (2017). Biotransformation of Xenobiotics. In Casarett and Doull's Toxicology: The Basic Science of Poisons.

5. Sobirova R.A., Narmuhamedova N.A. (2018). Biokimyo. Toshkent: "Yangi asr avlodi"

Published

2026-11-12