TOSHSHAHARTRANSXIZMAT TIZIMI HAYDOVCHILARI ORASIDA OMMAVIY SPORT TADBIRLARINI TASHKIL ETISH VA BOSHQARISHNING IJTIMOIY-SOG‘LOMLASHTIRUVCHI AHAMIYATI

Authors

  • Nozima Rayimova Olimjon qizi Author

Keywords:

ommaviy sport, jismoniy tarbiya, Toshshahartransxizmat, haydovchilar, sog‘lom turmush tarzi, sport infratuzilmasi, mehnat unumdorligi, korporativ boshqaruv, tiklovchi mashqlar, kasbiy salomatlik

Abstract

Mazkur maqolada Toshshahartransxizmat tizimi haydovchilari orasida ommaviy sport va jismoniy tarbiya faoliyatini tashkil etishning ijtimoiyboshqaruv hamda sog‘lomlashtiruvchi ahamiyati o‘rganilgan. Tadqiqot 55 nafar haydovchi o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovnoma natijalariga asoslanadi. Natijalar haydovchilarning katta qismi haftalik ish yuklamasi yuqori bo‘lgani, sport infratuzilmasi yetarli emasligi va tiklovchi jismoniy mashqlar muntazam bajarilmasligi sababli jismoniy faollik imkoniyatlaridan to‘liq foydalana olmayotganini ko‘rsatdi. Shu bilan birga, respondentlarning aksariyati jismoniy tarbiya va sport kasbiy faoliyat samaradorligi, salomatlik, psixik barqarorlik va jamoaviy muhitga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini e’tirof etgan. Maqolada transport korxonalarida ommaviy sport tadbirlari, sog‘lomlashtiruvchi mashqlar, rag‘batlantirish mexanizmlari va korporativ sport dasturlarini joriy etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

References

1. O‘zbekiston Respublikasining “Jismoniy tarbiya va sport to‘g‘risida”gi O‘RQ-1123-son Qonuni. 2026-yil 24-mart. Lex.uz.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Sog‘lom turmush tarzini keng tatbiq etish va ommaviy sportni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-6099-son Farmoni. 2020-yil 30-oktabr. Lex.uz.

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va sportni yanada takomillashtirish va ommalashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-5924-son Farmoni. 2020-yil 24-yanvar. Lex.uz.

4. World Health Organization. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Geneva: World Health Organization, 2020.

5. Bull F.C., Al-Ansari S.S., Biddle S., et al. World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. British Journal of Sports Medicine, 2020, 54(24), 1451-1462.

6. Ramezani M., Biddle S.J.H., et al. Workplace interventions for increasing physical activity in employees: a systematic review. Journal of Occupational Health, 2022, 64(1), e12358.

7. Schaller A., et al. Physical activity interventions in workplace health promotion: a review of reviews. Frontiers in Public Health, 2024, 12, 1353119.

8. Nabi M.H., Kongtip P., Woskie S., et al. Low back pain among professional bus drivers: occupational and ergonomic risk factors. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics / related open-source review materials, 2023.

9. Makki F., et al. Musculoskeletal disorders among bus drivers: a systematic review and meta-analysis. Occupational and Environmental Medicine / PubMed indexed article, 2025.

10. Chappel S.E., et al. Professional drivers’ attitudes towards sedentary behaviour at work and leisure: a scoping review. Journal of Transport & Health, 2025.

11. Raza M., et al. Prevalence of musculoskeletal disorders in heavy vehicle drivers and transport office workers. Healthcare, 2024, 12(24), 2560.

12. Okunribido O.O., Magnusson M., Pope M.H. City bus driving and low back pain: a study of the exposures to posture demands, manual materials handling and whole-body vibration. Applied Ergonomics, 2007, 38(1), 29-38.

Published

2026-05-20