BO‘LAKLI UZLUKSIZ ARGUMENTLI DIFFERENSIAL TENGLAMALAR UCHUN KOSHI MASALASINING MAVJUDLIK VA YAGONALIGI

Authors

  • Ibragimov Temurmalik Akbarali o‘g‘li Author

Keywords:

Differensial tenglama, Koshi masalasi, mavjudlik teoremasi, yagonalik teoremasi, Lipschitz sharti, bo‘lakli uzluksiz funksiya, Picard–Lindelöf teoremasi, iteratsion usul, matematik modellashtirish

Abstract

Ushbu maqolada bo‘lakli uzluksiz argumentli differensial tenglamalar uchun Koshi masalasining mavjudlik va yagonalik shartlari batafsil tadqiq etilgan. Differensial tenglamalar nazariyasining asosiy tushunchalari hamda bo‘lakli uzluksiz funksiyalar bilan bog‘liq masalalar chuqur tahlil qilingan. Xususan, Koshi masalasining yechimlari mavjudligi va yagonaligini ta’minlovchi asosiy shartlar, jumladan uzluksizlik va Lipschitz sharti o‘rganilgan. Maqolada Picard–Lindelöf teoremasining mazkur masalalarni yechishdagi ahamiyati yoritilib, iteratsion usullar yordamida yechimlarning hosil qilinishi ko‘rsatib berilgan. Bundan tashqari, bo‘lakli uzluksiz funksiyalar qatnashgan differensial tenglamalarning amaliy qo‘llanilishi, fizik, texnik va iqtisodiy jarayonlarni modellashtirishdagi roli ham ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot davomida bir nechta amaliy misollar to‘liq ishlab chiqilib, yechimlarning mavjudligi va yagonaligi nazariy jihatdan asoslab berilgan. Olingan natijalar bo‘lakli uzluksiz argumentli differensial tenglamalar uchun Koshi masalasi zamonaviy matematik modellashtirishda muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi.

References

1. Арнольд В. И. Обыкновенные дифференциальные уравнения. — Москва: Наука, 1978. — 383 с.

2. Филиппов А. Ф. Дифференциальные уравнения с разрывной правой частью. — Москва: Наука, 1985. — 224 с.

3. Демидович Б. П. Лекции по математической теории устойчивости. — Москва: Наука, 1967. — 472 с.

4. Понтрягин Л. С. Обыкновенные дифференциальные уравнения. — Москва: Наука, 1982. — 331 с.

5. Coddington E. A., Levinson N. Theory of Ordinary Differential Equations. — New York: McGraw-Hill, 1955. — 429 p.

6. Hartman P. Ordinary Differential Equations. — Philadelphia: SIAM, 2002. — 612 p.

7. Walter W. Ordinary Differential Equations. — New York: Springer-Verlag, 1998. — 376 p.

8. Tenenbaum M., Pollard H. Ordinary Differential Equations. — New York: Dover Publications, 1985. — 357 p.

9. Boyce W. E., DiPrima R. C. Elementary Differential Equations and Boundary Value Problems. — New York: Wiley, 2001. — 768 p.

10. Simmons G. F. Differential Equations with Applications and Historical Notes. — New York: McGraw-Hill, 1991. — 672 p.

11. Islomov A. Differensial tenglamalar nazariyasi. — Toshkent: O‘qituvchi, 2010. — 256 b.

12. Karimov Sh. Oddiy differensial tenglamalar. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2015. — 318 b.

13. Xudoyberganov G‘. Matematik analiz va differensial tenglamalar. — Toshkent: Universitet, 2012. — 284 b.

14. Elsgolts L. E. Differensial tenglamalar va variatsion hisob asoslari. — Toshkent: O‘qituvchi, 1978. — 480 b.

15. Samoylenko A. M., Perestyuk N. A. Differential Equations with Impulse Effect. — Singapore: World Scientific, 1995. — 462 p.

16. Lakshmikantham V., Bainov D., Simeonov P. Theory of Impulsive Differential Equations. — Singapore: World Scientific, 1989. — 434 p.

17. Hale J. K. Theory of Functional Differential Equations. — New York: Springer-Verlag, 1977. — 365 p.

18. Agarwal R. P. Boundary Value Problems for Higher Order Differential Equations. — Singapore: World Scientific, 1986. — 512 p.

19. Nemytskii V. V., Stepanov V. V. Qualitative Theory of Differential Equations. — Princeton University Press, 1960. — 523 p.

20. Kamke E. Differentialgleichungen: Lösungsmethoden und Lösungen. — Leipzig: Akademische Verlagsgesellschaft, 1959. — 668 p.

Published

2026-05-24