O‘QITUVCHILAR FAOLIYATIDA KASBIY STRESS VA UNING PSIXOPROFILAKTIKASI

Authors

  • Mahbuba Mullayeva Ahmedovna Author

Keywords:

Stress, o‘qituvchi, kasbiy yonish, emotsional charchash, pedagogika, psixologik salomatlik, adaptatsiya, profilaktika, kognitiv yuklama, reabilitatsiya

Abstract

O‘qituvchilik kasbi insoniyat tarixidagi eng murakkab va mas’uliyatli sohalardan biri hisoblanadi. Zamonaviy ta’lim tizimidagi yuqori talablar pedagoglar zimmasiga ulkan ruhiy yuklamalar tushishiga sabab bo‘lmoqda. Mazkur maqolada o‘qituvchilar faoliyatida kuzatiladigan stress holatlarining kelib chiqish sabablari chuqur tahlil qilinadi. Kasbiy charchash sindromi va uning dars berish sifatiga ko‘rsatadigan salbiy ta’siri batafsil yoritib berilgan. Shuningdek, o‘qituvchilarning emotsional holatini barqarorlashtirishga qaratilgan psixofiziologik usullar ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot davomida pedagogik jamoada sog‘lom psixologik muhitni shakllantirish masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Muallif tomonidan stressni boshqarish va uning profilaktikasi bo‘yicha amaliy tavsiyalar taklif etilgan. Xulosa qilib aytganda, o‘qituvchining ruhiy salomatligi ta’lim samaradorligini ta’minlovchi asosiy omildir.

References

1. Shoumarov G‘.B. "Oila psixologiyasi". – Toshkent: Sharq, 2008.

2. G‘oziyev E.G‘. "Umumiy psixologiya". – Toshkent, 2010.

3. Selye H. "Stress without distress". – New York: Lippincott, 1974.

4. Rasulova Z. "Pedagogik faoliyatda stress va uni boshqarish". – Metodik qo‘llanma, 2018.

5. Boyko V.V. "Sindrom emotsionalnogo vыgoraniya v professionalnom obshenii". – Piter, 2005.

6. Akbarova S. "Psixologik maslahat va psixokorreksiya". – Toshkent, 2014.

7. Usmonova M. "O‘qituvchi shaxsining shakllanishi". – Jurnal: "Xalq ta’limi", 2021, №4.

8. O‘zbekiston Respublikasining "Pedagogning maqomi to‘g‘risida"gi Qonuni. - Toshkent, 2024.

Published

2026-06-03