NAMANGAN SHAHRI MISOLIDA SIYDIK YO‘LLARI INFEKSIYALARI BILAN KASALLANGAN MEHNATGA LAYOQATLI SHAXSLARNING TIBBIY-IJTIMOIY REABILITATSIYA JIHATLARI

Authors

  • Sapioxunova Xilola Mo’minovna Author
  • Rustamova Mohira To‘xtanazar qizi Author

Keywords:

siydik yo‘llari infeksiyasi, tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya, mehnatga layoqatlilik, hayot sifati, Namangan shahri, profilaktika, retsidiv

Abstract

Siydik yo‘llari infeksiyalari (SYI) dunyo miqyosida eng ko‘p uchraydigan bakterial infeksiyalar qatoriga kiradi hamda mehnatga layoqatli aholi orasida vaqtinchalik mehnatga qobiliyatsizlik, hayot sifati pasayishi va sog‘liqni saqlash tizimiga iqtisodiy yukning ortishiga sabab bo‘luvchi dolzarb tibbiy-ijtimoiy muammolardan biri hisoblanadi [1]. Kasallikning takrorlanuvchi shakllari bemorlarning jismoniy, ruhiy va ijtimoiy faolligini cheklab, ularning mehnat unumdorligiga salbiy ta'sir ko‘rsatadi [2]. Shu sababli so‘nggi yillarda siydik yo‘llari infeksiyalarini faqat etiologik davolash emas, balki kompleks tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya nuqtayi nazaridan baholash muhim ilmiy yo‘nalishlardan biriga aylandi [3]. Mazkur tadqiqotning maqsadi Namangan shahri misolida siydik yo‘llari infeksiyalari bilan kasallangan mehnatga layoqatli shaxslarning klinik va ijtimoiy tavsiflarini, kasallikning mehnat faoliyatiga ta'sirini hamda tibbiy-ijtimoiy reabilitatsiya samaradorligini baholashdan iborat. Tadqiqotda klinik, epidemiologik, statistik va sotsiologik usullar qo‘llanildi.

References

1. European Association of Urology. EAU Guidelines on Urological Infections 2025. Arnhem: European Association of Urology

2025.

2. European Association of Urology. EAU Guidelines on Urological Infections 2024. Arnhem: European Association of Urology

2024.

3. European Association of Urology. EAU Guidelines on Urological Infections 2023. Arnhem: European Association of Urology

2023.

4. World Health Organization. Rehabilitation 2030: Call for Action. Geneva: World Health Organization

2023.

5. World Health Organization. Global antimicrobial resistance and use surveillance system (GLASS): Report 2024. Geneva: WHO

2024.

6. Infectious Diseases Society of America. Clinical Practice Guideline for Complicated Urinary Tract Infections. 2025.

7. Kalpana Gupta, et al. International recommendations for the diagnosis and management of urinary tract infections. Clin Infect Dis. 2025.

8. Thomas M. Hooton. Clinical practice of uncomplicated urinary tract infection. N Engl J Med. 2021

384(11):1028–1037.

9. Bonkat G, Bartoletti R, Bruyère F, et al. Urological infections: Evidence-based update. Eur Urol Focus. 2023

9(4):875–884.

10. Cai T, Verze P, Brugnolli A, et al. Management of recurrent urinary tract infections in adults. World J Urol. 2021

39(9):3243–3252.

11. Wagenlehner FME, Pilatz A, Weidner W. Recurrent urinary tract infections: Current concepts and future perspectives. Eur Urol Focus. 2022

8(3):623–632.

12. Flores-Mireles AL, Walker JN, Caparon M, Hultgren SJ. Urinary tract infections: Epidemiology, mechanisms and treatment strategies. Nat Rev Microbiol. 2021

19(10):615–630.

13. Tandogdu Z, Wagenlehner FME. Global epidemiology of urinary tract infections. Curr Opin Infect Dis. 2022

35(1):49–56.

14. Harding C, Mossop H, Homer T, et al. Alternative to prophylactic antibiotics for recurrent urinary tract infections in women: Multicentre randomised trial. BMJ. 2022

376:e068229.

15. Hayward G, et al. D-mannose for prevention of recurrent urinary tract infection among women: Randomized clinical trial. JAMA Intern Med. 2024

184(6):619–627.

16. Moro C, et al. Cranberry juice, cranberry tablets or liquid therapies for urinary tract infection: Systematic review and network meta-analysis. Eur Urol Focus. 2024.

17. Lenger SM, et al. D-mannose versus other agents for recurrent urinary tract infection prevention: Systematic review and meta-analysis. Am J Obstet Gynecol. 2020

223(2):265.e1–265.e13.

18. Kyriakides R, et al. Role of D-mannose in prevention of recurrent urinary tract infections: Systematic review. Eur Urol Focus. 2021

7(5):1166–1172.

19. Bakhit M, et al. Methenamine hippurate to prevent urinary tract infections in adult women: Systematic review and meta-analysis. Br J Gen Pract. 2021

71:e528–e537.

20. Harding C, et al. Methenamine hippurate compared with antibiotic prophylaxis to prevent recurrent urinary tract infections. Health Technol Assess. 2022

26:1–110.

21. Bonkat G, Pickard R, Bartoletti R, et al. Antimicrobial stewardship in urological infections. Eur Urol. 2023.

22. Tandogdu Z, Bartoletti R. Healthcare-associated urinary tract infections and antimicrobial resistance. Eur Urol Focus. 2021.

23. Grigoryan L, Trautner BW, Gupta K. Diagnosis and management of urinary tract infections in adults. BMJ. 2023

381:e072884.

24. Nicolle LE. Urinary tract infections in adults: Recent advances in diagnosis and management. Lancet Infect Dis. 2022

22(9):e269–e280.

25. Bartoletti R, Cai T, Wagenlehner FME. Modern aspects of urinary tract infection prevention and rehabilitation. Eur Urol Focus. 2024.

Published

2026-07-09