YASHIL TEXNOLOGIYALARNI MOLIYALASHTIRISHDA TIJORAT BANKLARINING INVESTITSION SALOHIYATI

Authors

  • Ergasheva Dilnoza Anvar qizi Author

Keywords:

yashil iqtisodiyot, tijorat banklari, investitsion salohiyat, yashil moliya, ESG tamoyillari, yashil obligatsiyalar, energiya samaradorligi

Abstract

Ushbu maqolada O'zbekiston iqtisodiyotining yashil transformatsiyasi sharoitida tijorat banklarining investitsion salohiyati va ularning yashil texnologiyalarni moliyalashtirishdagi roli tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi iqlim o'zgarishi va resurslar tanqisligi fonida barqaror iqtisodiy o'sishni ta'minlash uchun bank sektorining ESG (Environmental, Social, Governance) tamoyillariga o'tishi zaruriyati bilan belgilanadi. Maqolada 2016-2023 yillar oralig'ida O'zbekistonning yashil iqtisodiyotiga yo'naltirilgan 42 milliard dollarlik investitsiyalar tahlil qilinib, banklarning ushbu jarayondagi ulushi ko'rib chiqiladi. Shuningdek, barqaror infratuzilmani rivojlantirish uchun mavjud bo'lgan yillik 6 milliard dollarlik moliyaviy bo'shliqni (gap) to'ldirishda tijorat banklarining imkoniyatlari baholanadi. Tadqiqot natijasida banklarning yashil obligatsiyalar chiqarish, energiya samarador loyihalarni kreditlash va xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlikni kengaytirish bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.

References

1. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023 yil 11 sentyabrdagi PF-158-son «O'zbekiston – 2030 strategiyasi to'g'risida»gi Farmoni.

2. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 2 dekabrdagi PQ-436-son «2030 yilgacha O'zbekiston Respublikasining yashil iqtisodiyotga o'tishi strategiyasini tasdiqlash to'g'risida»gi Qarori.

3. Central Bank of Uzbekistan. (2024). Bank tizimi faoliyati bo'yicha yillik hisobot. [4

12-20 b].

4. Norqulov H., Abdusalomov A. (2025). O'zbekistonda yashil banking va barqaror moliyalashtirishning o'ziga xos jihatlari. Innovations in Science and Technologies. [2

217-220 b].

5. Eshev F., Ibragimova F. (2025). O'zbekiston tijorat banklarining yashil iqtisodiyotdagi o'rni. Green Economy and Development, 3(6).

6. UNDP (2023). Uzbekistan's green-finance landscape report. [1.4.1].

7. OECD (2023). Financing Uzbekistan's Green Transition. OECD Publishing, Paris.

8. World Bank (2025). Prime Picks for a Green Pivot: Uzbekistan State Funds for Climate Action.

9. Ipoteka Bank (2025). ESG: Yashil mahsulotlar va barqaror operatsiyalar tahlili. [1.3.1].

10. Stat.uz (2022). O'zbekiston Respublikasida tijorat banklari kreditlari hisobidan asosiy kapitalga o'zlashtirilgan investitsiyalar.

11. Sultonmurodov B. B. (2025). Sustainable finance: Challenges and ways to improve the methodology of investment project financing. Uniwork.

12. Liu, N. (2025). Green bond premium: A systematic review and future research agenda. International Review of Financial Analysis, 90.

13. Wongaree, P. (2025). Do green bonds lower the cost of debt? Journal of Sustainable Finance & Investment, 15(1).

14. Sustainable Finance Market Analysis (2026-2033). Industry Reports CMI9856. [250 b].

15. Xoliyorov M. (2025). Bank tizimida ESG omillarining samaradorligini oshirishda marketing tadqiqotlarining roli.

Published

2026-08-04