ZAHIRIDDIN MUHAMMAD BOBURNING “MUBAYYIN” ASARI: YARATILISH TARIXI, MAZMUNI VA O‘RGANILISH TARIXI

Authors

  • Hamroqulova Mardonaxon Ilhomjon qizi Author
  • Umurzoqov Bahriddin Safarovich Author

Keywords:

Bobur, “Mubayyin”, fiqh, hanafiy mazhabi, masnaviy, qo‘lyozma, matnshunoslik, arabcha o‘zlashmalar, eski o‘zbek tili.

Abstract

Maqolada Zahiriddin Muhammad Boburning hanafiy fiqhiga bag‘ishlangan “Mubayyin” masnaviysining yaratilish sharoiti, tuzilishi va mazmuni, qo‘lyozma nusxalari, nashrlari hamda o‘zbek va xorijiy olimlar tomonidan o‘rganilish tarixi tahlil qilinadi. Asarning eski o‘zbek tilidagi fiqhiy terminologiya tarixini o‘rganishdagi ahamiyati, xususan, undagi arabcha so‘z va iboralarni lingvistik jihatdan tadqiq etish zarurati asoslanadi.

References

1. Babur Z.M. The Bābur-nāma in English (Memoirs of Bābur) // Transl. from the original Turki text by A.S. Beveridge. Luzac & Co. London– 1922. – Vol. I–II.

2. Babur Z.M. The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor // Transl., ed. and annot. by W.M. Thackston. Oxford University Press. New York– 1996.

3. Kenjabek M. Bobur Mirzoning “Mubayyin” asari // Elektron resurs. URL: https://baburid.uz/bibliography/919 (murojaat sanasi: 02.10.2026).

4. Rahmonov V. Boburshoh: shoir va adib // “Ma’rifat” gazetasi nashri. Toshkent– 2008.

5. Bâbür, Gazi Zahîrüddin Muhammed // Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Elektron resurs. URL: https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/babur-gazi-zahiruddin-muhammed (murojaat sanasi: 02.10.2026).

6. Çakmak S. Bâbür’ün Mübeyyen adlı eserinin bilinmeyen bir nüshası // Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi. Konya– 2017. – № 41. – B. 75–89.

7. Karataş A. Mübeyyen der Fıḳh’ın söz varlığında dinî birleşik fiiller // Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. Bartın– 2026. – Vol. 11, № 1. – B. 3–28. DOI: 10.70916/buefd.1943298.

8. «Mubayyin» // baburid.uz. Elektron resurs. URL: https://baburid.uz/bibliography/623 (murojaat sanasi: 02.10.2026).

9. Bobur Z.M. Mahrami asror topmadim // Nashrga tayyorlovchi S. Hasan. Toshkent– 1993.

10. Bobur Z.M. Mubayyin // Nashrga tayyorlovchilar S. Hasan, H. Hasan. Toshkent– 2000.

11. Bâbür Z.M. Mübeyyen der Fıkh: Giriş – Metin – Dizin – Tıpkıbasım // Hazırlayan T. Oral-Seyhan. Çağrı Yayınları. İstanbul– 2004.

12. Bobur Z.M. Mubayyin // Nashrga tayyorlovchi S. Hasanov. “Mumtoz so‘z” nashriyoti. Toshkent– 2011. – 240 b.

13. Dale S.F. The Garden of the Eight Paradises: Bābur and the Culture of Empire in Central Asia, Afghanistan and India (1483–1530) // Monograph. Brill. Leiden

Boston– 2004.

14. Бабур. Трактат об арузе // Критический текст, предисловие и указатели И.В. Стеблевой. Издательство «Наука». Москва– 1972.

Published

2026-10-02