SUN'IY INTELLEKT VA BIG DATA RAQAMLI IQTISODIYOTNI QANDAY O'ZGARTIRMOQDA: TAHLIL VA ISTIQBOLLAR

Authors

  • Shakirova Nigora Axralovna Author
  • Negmurodova Dilnoza Alisher qizi Author

Keywords:

sun'iy intellekt, katta ma'lumotlar, raqamli iqtisodiyot, avtomatlashtirish, mehnat bozori, raqamli transformatsiya, O'zbekiston

Abstract

Mazkur maqolada sun'iy intellekt (SI) va katta ma'lumotlar (Big Data) texnologiyalarining raqamli iqtisodiyotga ta'siri tahlil qilinadi. Tadqiqot xalqaro tashkilotlar (Stanford HAI, McKinsey, PwC, IMF, Jahon iqtisodiy forumi, IDC/Statista) hisobotlaridagi ikkilamchi statistik ma'lumotlarni qiyosiy va kontent-tahlil usullari bilan o'rganishga asoslangan. Natijalar shuni ko'rsatadiki, global ma'lumotlar hajmi so'nggi o'n yil ichida o'n barobardan ortiq o'sgan, tashkilotlarning SI'dan foydalanish ulushi 2023–2024-yillarda 55 foizdan 78 foizgacha ko'tarilgan, SI sohasiga xususiy investitsiyalar esa AQSh va Xitoy o'rtasida keskin tafovutga ega. Shu bilan birga, SI mehnat bozorida bir vaqtning o'zida yangi ish o'rinlarini yaratmoqda va mavjudlarini o'zgartirmoqda. Maqolada O'zbekiston uchun tavsiyalar ham berilgan.

References

1. Brynjolfsson, E., McAfee, A. (2014). The Second Machine Age. W. W. Norton & Company.

2. Cazzaniga, M. va boshq. (2024). Gen-AI: Artificial Intelligence and the Future of Work. IMF Staff Discussion Note SDN/2024/001.

3. IDC / Statista. Volume of data/information created, captured, copied, and consumed worldwide.

4. Maslej, N. va boshq. (2025). The AI Index 2025 Annual Report. Stanford University, HAI.

5. Mayer-Schönberger, V., Cukier, K. (2013). Big Data: A Revolution That Will Transform How We Live, Work, and Think. Houghton Mifflin Harcourt.

6. McKinsey Global Institute (2023). The economic potential of generative AI: The next productivity frontier.

7. PwC (2017). Sizing the prize: What's the real value of AI for your business and how can you capitalise?

8. World Economic Forum (2025). The Future of Jobs Report 2025.

9. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "Raqamli O'zbekiston–2030" strategiyasi va sun'iy intellektni rivojlantirishga oid qaror hamda farmonlari.

Published

2026-10-22