TIBBIYOTDA DNK REKOMBINANTLARNING QO’LLANILISHI.
Keywords:
DNK rekombinant texnologiyasi, gen muhandisligi, biotexnologiya, gen klonlash, rekombinant oqsillar, insulin ishlab chiqarish, vaksina yaratish, gen terapiya, gen ekspressiyasi, plazmid vektorlar, restriktaza fermentlari, ligaza fermenti, prokaryot hujayralar, eukaryot tizimlar, farmatsevtik preparatlar, biomeditsina qo‘llanilishi, diagnostika usullari, biopreparatlar ishlab chiqarish, molekulyar biologiyaAbstract
Ushbu maqolada tibbiyotda DNK rekombinant texnologiyalarining qo‘llanilishi, ularning zamonaviy klinik amaliyotdagi o‘rni va istiqbollari tizimli ravishda tahlil qilinadi. So‘nggi yillarda gen injiniringi va biotexnologiya sohasidagi yutuqlar natijasida rekombinant DNK asosida yaratilgan biologik preparatlar, vaksinalar va diagnostik vositalar keng qo‘llanilmoqda, biroq ularning xavfsizligi, samaradorligi va etik jihatlari hanuz dolzarb muammolardan biri bo‘lib qolmoqda. Tadqiqot davomida xalqaro ilmiy manbalar (PubMed, Scopus va boshqalar) asosida rekombinant DNK texnologiyasining dori vositalari ishlab chiqish, gen terapiyasi, onkologik va irsiy kasalliklarni davolash, shuningdek infeksion kasalliklar profilaktikasidagi roli o‘rganildi.References
1. Watson J.D., Baker T.A., Bell S.P. et al. Molecular Biology of the
Gene. Pearson, 2014.
2. Alberts B., Johnson A., Lewis J. et al. Molecular Biology of the Cell.
Garland Science, 2015.
3. Lodish H., Berk A., Kaiser C.A. et al. Molecular Cell Biology. W.H.
Freeman, 2021.
4. Brown T.A. Gene Cloning and DNA Analysis: An Introduction.
Wiley-Blackwell, 2016.
5. Green M.R., Sambrook J. Molecular Cloning: A Laboratory Manual.
Cold Spring Harbor Laboratory Press, 2012.
6. Plotkin S.A. Vaccines and vaccination strategies. Clinical Infectious
Diseases, 2018.
7. Naldini L. Gene therapy returns to centre stage. Nature, 2015.
8. Ginn S.L., Amaya A.K., Alexander I.E. et al. Gene therapy clinical
trials worldwide. Nature Reviews Genetics, 2018.
9. Kandel E.R., Koester J.D., Mack S.H. et al. Principles of Neural
Science. McGraw-Hill, 2021.
10. Etminan N., Rinkel G.J.E. Unruptured intracranial aneurysms:
development, rupture and preventive management. Nature Reviews Neurology,
2016.
11. Vlak M.H.M., Algra A., Brandenburg R., Rinkel G.J.E. Prevalence of
unruptured intracranial aneurysms. The Lancet Neurology, 2011.
12. Greving J.P. et al. Development of the PHASES score for prediction
of risk of rupture of intracranial aneurysms. The Lancet Neurology, 2014.
13. UCAS Japan Investigators. The natural course of unruptured cerebral
aneurysms. New England Journal of Medicine, 2012.
14. Wiebers D.O. et al. Unruptured intracranial aneurysms: natural history
and risks. New England Journal of Medicine, 2003.
15. Frösen J., Tulamo R., Paetau A. et al. Saccular intracranial aneurysm:
pathology and mechanisms. Acta Neuropathologica, 2012.