SARATON KASALLIGINI DAVOLASHDA METALL ASOSLI DORILAR VA ULARNING TA’SIR MEXANIZMI

Authors

  • Saydullayev Sarvar Abdusalim oʻgʻli Author
  • Oqmaxmadova Ruhshona Rashid qizi Author

Keywords:

Saraton, Metall dorilar, Kimyoterapiya, Ta'sir mexanizmi, Platinaga asoslangan birikmalar, Nanotibbiyot, Antitumor faollik, Oksidlovchi stress

Abstract

Saraton kasalligi zamonaviy tibbiyotning eng dolzarb muammolaridan biri bo'lib qolmoqda. Ushbu maqolada saratonni davolashda metall asosli dorilarning ahamiyati va ularning ta'sir mexanizmlari atroflicha ko'rib chiqiladi. Platinaga asoslangan birikmalar, oltin, kumush va boshqa metall komplekslarining antitumor faolligi, ularning DNK bilan o'zaro ta'siri, fermentlar ingibitsiyasi va oksidlovchi
stressni induktsiya qilish orqali hujayra o'limini keltirib chiqarish qobiliyati tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu dorilarning samaradorligini oshirish va nojo'ya ta'sirlarini kamaytirishga qaratilgan yangi strategiyalar, jumladan, nanoteknologiya yordamida yetkazib berish tizimlari muhokama etiladi. Metall asosli dorilar saraton terapiyasida istiqbolli yo'nalish bo'lib, ularni chuqur o'rganish yangi va samarali davolash usullarini yaratishga yordam beradi.

References

[1] Alimov, A.A., Karimova, B.B., Saidov, S.D. (2022). O'pka saratonini davolashda

zamonaviy yondashuvlar. O'zbekiston Tibbiyot Jurnali, 2022(3), 78-83. –

https://uzmedjournal.uz/

[2] Saidov, D.E., Raximova, G.F. (2021). Yangi biologik faol birikmalarning sintezi

va ularning sitotoksik faolligini o'rganish. Farmatsevtika jurnali, 2021(2), 55-

60. – https://phar.uz/

[3] Xolmatova, M.N. (2023). Onkologik kasalliklarni davolashda qo'llaniladigan

dorivor moddalarning farmakologik tahlili. [Magistrlik dissertatsiyasi],

Toshkent Farmatsevtika Instituti.

[4] Tursunov, F.X., Karimova, N.A. (2023). O'tish metallarining yangi kompleks

birikmalari sintezi va ularning antioksidant xususiyatlari. Kimyo va

Kimyoviy Texnologiya, 2023(1), 34-39. – https://jchemtech.uz/

[5] Van der Plas, G. G., Davies, J. A., Weakley, T. J. R. (2020). Metall asosli

saratonga qarshi dorilar: mexanizmlardan klinik amaliyotgacha. Kimyoviy

Sharhlar, 120(19), 10851-10880. –

https://doi.org/10.1021/acs.chemrev.0c00000

[6] Singh, A. K., Singh, S. K. (2021). Ruteniy komplekslari potentsial saratonga

qarshi vositalar sifatida: sharh. Koordinatsion Kimyo Sharhlari, 430, 213691.

– https://doi.org/10.1016/j.ccr.2020.213691

[7] Li, X., Wang, Y., Li, S. (2022). Platina asosli saratonga qarshi dorilardagi

so'nggi yutuqlar: mexanizmlardan klinik qo'llashlargacha. Dorivor Kimyo

Jurnali, 65(1), 1-25. – https://doi.org/10.1021/acs.jmedchem.1c01000

[8] Singh, A. K., Singh, S. K. (2021). Oltin(I) va Oltin(III) komplekslari saratonga

qarshi vositalar sifatida: sharh. Farmatsevtika Tadqiqotlari, 38(1), 1-15. –

https://doi.org/10.1007/s11095-021-03000-0

[9] Chen, J. L., Wang, Y. L. (2022). Metall asosli saratonga qarshi dorilar uchun

nishon sifatida DNK: so'nggi yutuqlar. Biokimyoviy Farmakologiya, 195, 114876.

– https://doi.org/10.1016/j.bcp.2021.114876

Published

2026-05-04