O‘ZBEK TIBBIY TERMINOLOGIYASINING SHAKLLANISHI: TARIXIY AN’ANALAR, LINGVISTIK MUAMMOLAR VA ZAMONAVIY YECHIMLAR.

Authors

  • Berdiyeva Zebo Uralovna Author
  • Islomov Akmaljon Akbar oʻgʻli Author
  • Abdug’affarov Ozodbek Abdug’aniyevich Author
  • Fazliddin Pardayev Faxriddin oʻgʻli Author

Keywords:

9. World Health Organization. International Classification of Diseases (ICD-10). — Geneva: WHO, 2016. 10.Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of Language. — Cambridge: Cambridge University Press, 2003.

Abstract

Mazkur maqolada o‘zbek tibbiy terminologiyasining shakllanishi ko‘p bosqichli tarixiy jarayon sifatida sistematik tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida terminologiyaning diaxron (tarixiy rivojlanish) va sinxron (hozirgi holat) jihatlari o‘rganildi. Arab-fors ilmiy an’analari, klassik Sharq tibbiy maktablari, sovet davrida rus tilining dominant roli va mustaqillikdan keyingi milliy terminologik siyosat o‘zaro bog‘liq holda tahlil qilindi. Lingvistik nuqtai nazardan terminlarning morfologik moslashuvi, semantik siljishlar, terminologik dubletlar, transliteratsiya
jarayonlari aniqlandi. Tadqiqot natijalari o‘zbek tibbiy terminologiyasining gibrid xarakterga ega ekanligini ko‘rsatdi. Shu bilan birga, terminologiyada normativlik, standartlashuv va semantik aniqlik yetishmasligi asosiy muammolar sifatida belgilandi. Maqolada zamonaviy terminologik boshqaruv, milliy korpus yaratish, terminologik komissiyalar faoliyatini kuchaytirish va sun’iy intellekt asosida terminlar monitoringini yo‘lga qo‘yish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ilgari suriladi

References

1. Abdurahmonov G‘. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. — Toshkent: O‘qituvchi, 2010.

2. Hojiyev A. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy

Ensiklopediyasi, 2006.

3. Madvaliyev A. (tahr.). O‘zbek tilining izohli lug‘ati (5 jildlik). — Toshkent, 2006–

2008.

4. Vinogradov V.V. Русский язык (грамматическое учение о слове). — Москва:

Высшая школа, 2001.

5. Superanskaya A.V. Общая терминология: Вопросы теории. — Москва: Наука,

1989.

6. Reformatskiy A.A. Введение в языковедение. — Москва: Аспект Пресс, 2005.

7. Wulff H.R. The Language of Medicine. — Oxford: Blackwell Publishing, 2004.

8. Sager J.C. A Practical Course in Terminology Processing. — Amsterdam: John

Benjamins, 1990.

Published

2026-05-06