BIOLOGIK SISTEMALARNI OʻRGANISHDA TERMODINAMIKA USULLARINING AHAMIYATI
Keywords:
ermodinamika, Biologik sistemalar, Energiya almashinuvi, Entropiya, Metabolizm, Oʻz-oʻzini tashkil etish, Nomutanosib termodinamikaAbstract
Ushbu maqola biologik sistemalarni oʻrganishda termodinamika usullarining markaziy ahamiyatini koʻrib chiqadi. Unda tirik organizmlardagi energiya almashinuvi, moddalar almashinuvi va oʻz-oʻzini tashkil etish jarayonlarini tushunishda termodinamikaning asosiy tamoyillari qanday qoʻllanilishi tahlil qilinadi. Xususan, entropiya, Gibbs erkin energiyasi va nomutanosib termodinamika tushunchalari hujayra darajasidan ekosistemalargacha boʻlgan biologik hodisalarni izohlashda muhim rol oʻynaydi. Termodinamik yondashuvlar biologik sistemalarning barqarorligi, samaradorligi va evolyutsion strategiyalarini chuqurroq anglashga imkon beradi. Shu sababli, bu usullar biologiya va biofizika sohalarida fundamental tadqiqotlar uchun ajralmas vosita hisoblanadi.
References
[1] Rahmatov M.N., Sobirova G.K. (2021). O'simlik hujayralarida stress omillari
ta'sirida energetik metabolizmning termodinamik tahlili. Fan va
texnologiyalar taraqqiyoti, (4), 120-125. – https://tstu.uz/uz/jurnal/
[2] Karimov A.B., Olimov D.S. (2020). Biologik tizimlarda modda va energiya
almashinuvi: Biofizik va biokimyoviy asoslar. Fan nashriyoti.
[3] Xolmatov S.A. (2023). G'o'za navlarining sho'rga chidamliligini oshirishda
bioenergetik jarayonlarning roli va ularni boshqarish usullari. Biologiya
fanlari bo'yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. O'zbekiston
Milliy universiteti.
[4] Ismoilov F.T., Saidova L.K. (2021). Mikroorganizmlar metabolizmining
termodinamik tahlili: Biogaz ishlab chiqarish misolida. Kimyo va kimyo
texnologiyasi, (2), 87-92. – https://tkti.uz/uz/ilmiy-tadqiqotlar/kimyo-vakimyo-texnologiyasi-jurnali/
[5] G'aniyev N.M., Rustamova Z.R. (2022). Biofizik kimyo asoslari: Energetik
jarayonlar va ularning biologik ahamiyati. Innovatsiya nashriyoti.
[6] Sobirov D.A., Karimova S.M. (2023). Odam organizmida modda almashinuvi
buzilishlarining termodinamik aspektlari. Tibbiyotda yangi kun, (1), 112-
117. – https://tma.uz/uz/tibbiyotda-yangi-kun-jurnali/
[7] Jo'rayev B.R., Saidova N.A. (2020). Fermentativ reaksiyalarning kinetik va
termodinamik xususiyatlari. O'zbekiston kimyo jurnali, (5), 67-72. –