BIPOLYAR NORAVSHAN TO‘PLAMLAR ASOSIDA MRT MIYA TASVIRIGA DASTLABKI ISHLOV BERISH ALGORITMI

Authors

  • Iskandarova F.N. Author
  • Kutlimuratova G. Author
  • Nuritdinov Jahongir Toʻlqin oʻgʻli Author
  • Madina Shaymanova Author

Keywords:

bipolyar noravshan to‘plam, MRT tasviri, Rician shovqin, dastlabki ishlov berish, defuzzifikatsiya, segmentatsiya, tibbiy informatika.

Abstract

Maqolada bipolyar noravshan to‘plamlar (bipolar fuzzy sets) nazariyasiga asoslangan MRT miya tasvirlariga dastlabki ishlov berishning yangi algoritmi — BiFMRI taklif etiladi. Algoritmda pikselning «foydali signalga tegishlilik» (μ⁺) va «shovqinga tegishlilik» (μ⁻) darajalari bir vaqtda modellashtiriladi va mahalliy gradient hamda dispersiya statistikalariga bog‘liq adaptiv parametrlash mexanizmi qo‘llaniladi. IXI, BraTS-2023 va BrainWeb to‘plamlarida olingan natijalar BiFMRI ning klassik usullardan PSNR bo‘yicha 4.2–5.4 dB, klassik noravshan filtrlardan 2.1–2.4 dB ustunligini ko‘rsatdi (PSNR = 33.86 dB, SSIM = 0.923). U-Net asosidagi segmentatsiya Dice koeffitsienti 8.2– 11.8% ga oshdi, Hausdorff masofasi 25.8% ga kamaydi

References

1. Gudbjartsson H., Patz S. The Rician distribution of noisy MRI data // Magnetic

Resonance in Medicine. — 1995. — Vol. 34, № 6. — P. 910–914.

2. Zhang W.-R. Bipolar fuzzy sets and relations: a computational framework for

cognitive modeling and multiagent decision analysis // Proc. IEEE Conf. on

Fuzzy Information Processing Society. — 1994. — P. 305–309.

3. Menze B.H., Jakab A., Bauer S., et al. The multimodal brain tumor image

segmentation benchmark (BRATS) // IEEE Transactions on Medical Imaging.

— 2015. — Vol. 34, № 10. — P. 1993–2024.

4. Ronneberger O., Fischer P., Brox T. U-Net: convolutional networks for

biomedical image segmentation // MICCAI. — 2015. — P. 234–241.

5. Wang Z., Bovik A.C., Sheikh H.R., Simoncelli E.P. Image quality assessment:

from error visibility to structural similarity // IEEE Transactions on Image

Processing. — 2004. — Vol. 13, № 4. — P. 600–612.

Published

2026-05-08