OʻZBEK XALQ AFSONALARIDA SHEVAGA XOS SOʻZLAR
Keywords:
o‘zbek xalq afsonalari, dialektal leksika, shevaga xos so‘zlar, og‘zaki ijod, lingvopoetika, folklor tili, qarluq-qipchoq-o‘g‘uz shevalari, etimologiya, lingvokulturologiya, xalq tili, xalq tafakkuri, til tarixi.Abstract
Ushbu maqolada o‘zbek xalq afsonalarida uchraydigan shevaga xos leksik birliklar, ularning mazmuniy-semantik xususiyatlari hamda badiiy-funksional vazifalari ilmiy tahlil qilinadi. Afsonalar xalq og‘zaki ijodining qadimiy janri sifatida nafaqat mifologik tasavvurlar va etnik xotirani, balki tilning tarixiy qatlamlarini, hududiy lahja va shevalarning o‘ziga xos unsurlarini ham aks ettiradi. Tadqiqot davomida dialektal leksikaning afsonalar matnida milliy kolorit yaratish, obrazlilikni kuchaytirish, mintaqaviy muhitni belgilash, xalqning turmush tarzi va madaniy qarashlarini ifodalashdagi o‘rni yoritildi.References
1. Zarifov H. O‘zbek xalq og‘zaki ijodi. – Toshkent: Fan, 1972.
2. Afzalov M. O‘zbek xalq ertaklaru haqida.-Toshkent: Fan, 1964/
3. Imomov Q. O‘zbek xalq nasri poetikasi. – Toshkent: Fan, 2008.
4. Sarimsoqov B. O‘zbek marosim folklori.–Toshkent: Fan, 1986..
5. Ibrohimov S. O‘zbek shevalarining tasnifi. – Toshkent: Fan, 1957.
6. Doniyorov X. Qipchoq shevalarini o‘rganishda xalq dostonlarining roli. // O‘zbek xalq ijodi. – Toshkent: Fan, 1967. – B.162-166.
7. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining etimologik lug‘ati. 3- jild. – Toshkent: Universitet, 2009. – 283 b
8. Abdurahmonov G‘., Shukurov Sh. O‘zbek tilining tarixiy grammatikasi. – T.: O‘qituvchi, 1973. – 320 b.
9. Jo‘rayev M., Eshonqulov J. Folklorshunoslikka kirish. - Toshkent - «Barkamol fayz media» - 2017
10. Nazar Rajabov. “O‘zbek shevashunosligi”
Toshkent: “O‘qituvchi” nashriyoti 1996
11. Ashirboyev Samixon
“O‘zbek dialektologiyasi”
O‘zbekiston Respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi
Toshkent-2013)
12. T.J.Ernazarov, V.A.Karimjonova, M.S.Ernazarova, Sh.S.Mahmadiyev, K.G‘.Rixsiyeva. “O‘zbek dialektologiyasi”
O‘zbekiston Respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi
Toshkent-2012