ROSSIYA IMPERIYASI DAVRIDA (1865–1917) YER–SUV MUNOSABATLARI HAQIDA AYRIM MULOHAZALAR

Authors

  • Mirzayeva Nazira Djumanovna Author
  • Zayniyev Ozod Author

Keywords:

yer munosabatlari, suv resurslari, sug‘orish tizimi, yer islohotlari, kollektivlashtirish, fermer xo‘jaliklari, ekologik muammolar, Orol dengizi, agrar siyosat, suv boshqaruvi

Abstract

Mazkur ishda yer-suv munosabatlarining tarixiy rivojlanishi qadimgi davrlardan boshlab mustaqillik davrigacha tahlil qilinadi. Unda yerga egalik shakllarining evolyutsiyasi, sug‘orish tizimlarining shakllanishi va rivoji, shuningdek, turli tarixiy davrlarda yer va suv resurslarini boshqarish siyosati yoritilgan. Ayniqsa, Chor Rossiyasi va sovet davrida olib borilgan yer-suv siyosati hamda uning ijtimoiy-iqtisodiy va ekologik oqibatlari keng ko‘rib chiqilgan. Mustaqillik davrida amalga oshirilgan yer islohotlari, yangi mulkchilik shakllari va suv resurslarini boshqarishdagi zamonaviy yondashuvlar tahlil etilgan. Shuningdek, Orol dengizi muammosi va ekologik barqarorlik masalalariga alohida e’tibor qaratilgan.

References

1. Turkiston o‘lkasini boshqarish to‘g‘risidagi Nizom: 1886 yil 12 iyunda

tasdiqlangan. — SPb., 1886. — 649–703-betlar. — Elektron nusxa: B. N. Yelsin

nomidagi Prezident kutubxonasi.

2. Turkiston o‘lkasini boshqarish to‘g‘risidagi Nizom: 1886 yil 12 iyunda

tasdiqlangan. — SPb., 1886. — Elektron versiya (matn/tuzilma). — Murojaat

sanasi: 02.02.2026.

3. Turkiston o‘lkasini boshqarish to‘g‘risidagi Nizom: [1886 yil 12 iyunda

tasdiqlangan]. — SPb., 1886. — Milliy elektron kutubxona (bibliografik tavsif). —

Murojaat sanasi: 02.02.2026.

4. Pierce R. A. Russian Central Asia, 1867–1917: A Study in Colonial Rule.

Berkeley

Los Angeles: University of California Press, 1960. (E-book/PDF).

5. Shushkova M. E. XX asr boshida Turkiston o‘lkasini boshqarish islohoti:

Sankt-Peterburg va Toshkent o‘rtasidagi kelishmovchiliklar // CyberLeninka.

2012. — Murojaat sanasi: 05.02.2026.

6. Mamaev A. V. XX asr boshida Turkiston o‘lkasini boshqarish islohotini

tayyorlash: iqtisodiy jihatlar // CyberLeninka. 2019. — Murojaat sanasi:

08.02.2026.

7. Zaripov O. O. Rossiya tomonidan zabt etish paytiga kelib Toshkentda

shakllangan suv huquqi va suvdan foydalanish tizimi // CyberLeninka. 2020. —

Murojaat sanasi: 07.02.2026.

8. Vasilev D. V. 1913 yilgi Turkiston o‘lkasini boshqarishni qayta tashkil

etish loyihasi // CyberLeninka. 2021. — Murojaat sanasi: 03.02.2026.

Published

2026-05-14