RAQAMLASHTIRISH JARAYONLARIDA SUN’IY INTELLEKT VA INSON HUQUQLARINI TA’MINLASH MASALALARI
Keywords:
sun’iy intellekt, raqamli transformatsiya, algoritm, inson huquqlari, maxfiylik, ma’lumot xavfsizligi, sun’iy intellekt etikasi, adolat va tenglik prinsiplari, mehnat bozori, diskriminatsiyaAbstract
Ushbu maqolada raqamli transformatsiya sharoitida sun’iy intellekt texnologiyalarining nazariy asoslari, funksional ishlash mexanizmlari hamda uning inson huquqlariga ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy-huquqiy tahlil qilinadi.Shu bilan birga sun’iy intellektning inson huquqlariga potensial xavf va tahdidlari ham atroflicha ko‘rib chiqiladi. Jumladan,insonlarning shaxsiy hayot daxlsizligi va ma’lumotlar himoyasi, avtomatlashtirilgan qarorlar natijasida adolat prinsipining buzilishi, mehnat bozorida ish o‘rinlarining qisqarishi, inson omilining cheklanishi kabi masalalar huquqiy va etik nuqtai nazardan tahlil qilinadi.References
1.Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence [Elektron resurs].
– Paris: UNESCO, 2021. – Kirish rejimi: https://www.unesco.org
2.Global Report 2021 [Elektron resurs] / UNHCR. – Kirish rejimi:
3.Выступление Верховного комиссара ООН по правам человека
Мишель Бачелет в Женевском университете, 14 ноября 2018 г. [Elektron
resurs]. – Kirish rejimi: https://www.ohchr.org
4.Хамдамова Ф., Мирхамидова М. Права человека в цифровую эпоху. –
Ташкент: УМЭД, 2024. – 100 с.
5.Russell S., Norvig P. Artificial Intelligence: A Modern Approach. – 3rd
ed. – Upper Saddle River: Prentice Hall, 2010. – 1132 p. – Kirish rejimi:
6.O’Neil C. Weapons of Math Destruction: How Big Data Increases
Inequality and Threatens Democracy. – New York: Crown, 2016. – 259 p.
7.Hakimov S. Sun’iy intellektning inson huquqlariga ta’siri:
Konstitutsiyaviy-huquqiy yondashuvlar [Elektron resurs] // Worldly Journals. –
Kirish rejimi: https://worldlyjournals.com
8. UN News. [Elektron resurs]. – 2026. – Kirish rejimi:
https://news.un.org/ru/story/2026/02/1467308
9.International Laboratory for Intelligent Systems and Structural Analysis
[Elektron resurs]. – Kirish rejimi: https://cs.hse.ru
10.Nature -URL– Kirish rejimi: https://www.nature.com
11.Xabardor.uz-URL. – Kirish rejimi: https://xabardor.uz
12.Coursera- URL – Kirish rejimi: https://www.coursera.org
13.InMoment- URL – Kirish rejimi: https://inmoment.com