KOGNITIV METODNING TAFAKKUR, TIL VA TA’LIMDAGI INTEGRATIV XUSUSIYATLARI
Keywords:
Kognitiv metod, tafakkur, idrok, xotira, metakognitsiya, kognitiv yuklama, ta’lim jarayoni, interfaol metodlar, bilish nazariyasiAbstract
Mazkur maqolada kognitiv metodning nazariy asoslari,uning psixologiya va pedagogikadagi o’rni hamda amaliy qo’llanilish imkoniyatlari tahlil qilinadi.Kognitiv metod insonning bilish jarayonlari-idrok, xotira, tafakkur va muammoli vaziyatlarni hal etish faoliyatiga asoslanib, o’quvchilarning mustaqil fikrlashini rivojlantirishga xizmat qiladi. Maqolada ushbu metodning afzalliklari,xususan,o’quv jaroyonida faol ishtirokini ta’minlash,bilimlarni chuqur o’zlashtirish va tanqidiy fikrlash ko’nikmalarini shakllantirishdagi ahamiyati yoritilgan.Shuningdek,kognitiv yondashuvning zamonaviy ta’lim tizimidagi roli va samadorligini oshirishga doir tavsiyalar berilgan.Tadqiqotda kognitiv jarayonlar –idrok,xotira,tafakkur hamda metakognitiv faoliyat mexanizimlari ilmiy nuqtai nazardan yoritilib,Jean Piaget va Lev Vygotskiy nazariyalari asosida izohlanadi.Bundan tashqari,mazkur yondashuvning afzalliklari va cheklovlari boshqa metodologik konsepensiyalar bilan qiyosiy tahlil asosida ochib beriladi.References
1. Anderson J.R. Cognitive Psychology and Its Implications. – New York: Worth Publishers, 2000.
2. Neisser U. Cognitive Psychology. – New York: Appleton-Century-Crofts, 1967.
3. Piaget J. The Psychology of Intelligence. – London: Routledge, 1950.
4. Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. – Cambridge: Harvard University Press, 1978.
5. Bruner J. The Process of Education. – Cambridge: Harvard University Press, 1960.
6. Lakoff G. Women, Fire, and Dangerous Things: What Categories Reveal about the Mind. – Chicago: University of Chicago Press, 1987.
7. Kövecses Z. Metaphor: A Practical Introduction. – Oxford: Oxford University Press, 2010.
8. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilining izohli frazeologik lug‘ati. – Toshkent: O‘qituvchi, 2010.
9. Nurmonov A. O‘zbek tilshunosligi asoslari. – Toshkent: Fan, 2008.
10. Mahmudov N. Til va nutq madaniyati. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2012.
11. Tolipov O‘., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiyalar. – Toshkent: Fan, 2014.
12. Ishmuhamedov R. Innovatsion pedagogik texnologiyalar. – Toshkent, 2017.