6-GINGEROLNING 6-SHOGAOLGA DEGIDRATATSIYA REAKSIYASI SHAROITLARINI MAQBULLASHTIRISH VA EKSTRAKTNING FIZIK-KIMYOVIY XARAKTERISTIKASI
Keywords:
6-gingerol, 6-shogaol, degidratatsiya, Zingiber officinale, maqbullashtirish, HPLC, fizik-kimyoviy xarakteristikaAbstract
Maqolaning maqsadi 6-gingerolning 6-shogaolga degidratatsiyasiga ta’sir qiluvchi omillarni ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilish va ekstraktning fizik-kimyoviy xususiyatlarini baholashga mos maqbullashtirish yondashuvini ishlab chiqishdan iborat. Buning uchun birlamchi tadqiqotlardagi suvli muhit kinetikasi, termik ishlov va ekstraksiya natijalari qiyoslanib, konversiya, molyar unum hamda selektivlik mezonlari ajratildi. Tahlil harorat va kislotalilik ta’sirini erituvchi tarkibi, namlik, ishlov davomiyligi va xomashyo holatidan alohida baholash mumkin emasligini ko‘rsatadi. Uch omilli tajriba rejasi, HPLC orqali miqdoriy nazorat va spektroskopik identifikatsiyani birlashtiruvchi metodik model taklif etildi. 6-shogaol bilan boyitish samaradorligini ishonchli baholash uchun maqsadli komponent miqdori bilan birga modda balansi, ekstraktning quruq qoldig‘i va barqarorligini aniqlash zarurligi asoslandi.References
1. Bhattarai S., Tran V. H., Duke C. C. The stability of gingerol and shogaol in
aqueous solutions. Journal of Pharmaceutical Sciences. 2001
90(10):1658–1664.
https://doi.org/10.1002/jps.1116
2. Ok S., Jeong W. S. Optimization of extraction conditions for the 6-shogaol-rich
extract from ginger (Zingiber officinale Roscoe). Preventive Nutrition and Food
Science. 2012
17(2):166–171. https://doi.org/10.3746/pnf.2012.17.2.166
3. Jung M. Y., Lee M. K., Park H. J., Oh E. B., Shin J. Y., Park J. S., Jung S. Y., Oh
J. H., Choi D. S. Heat-induced conversion of gingerols to shogaols in ginger as
affected by heat type (dry or moist heat), sample type (fresh or dried),
temperature and time. Food Science and Biotechnology. 2018
27(3):687–693.
https://doi.org/10.1007/s10068-017-0301-1
4. National Center for Biotechnology Information. PubChem Compound Summary
for CID 442793, (6)-Gingerol.
https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/442793 (murojaat sanasi:
20.09.2026).
5. National Center for Biotechnology Information. PubChem Compound Summary
for CID 5281794, Shogaol
https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5281794 (murojaat sanasi:
20.09.2026).
6. Gonzalez-Gonzalez M., Yerena-Prieto B. J., Carrera C., Vázquez-Espinosa M.,
González-de-Peredo A. V., García-Alvarado M. Á., Palma M., RodríguezJimenes G. del C., Barbero G. F. Determination of gingerols and shogaols
content from ginger (Zingiber officinale Rosc.) through microwave-assisted
extraction. Agronomy. 2023
13(9):2288.
https://doi.org/10.3390/agronomy13092288
7. National Institute of Standards and Technology. Box–Behnken designs.
NIST/SEMATECH e-Handbook of Statistical Methods. Section 5.3.3.6.2.
https://www.itl.nist.gov/div898/handbook/pri/section3/pri3362.htm (murojaat
sanasi: 20.09.2026).
8. International Council for Harmonisation. Validation of Analytical Procedures
Q2(R2). Final version, adopted 1 November 2023.
https://database.ich.org/sites/default/files/ICH_Q2%28R2%29_Guideline_2023_
1130.pdf (murojaat sanasi: 20.09.2026).