QISHLOQ XOʻJALIGI EKIN MAYDONLARINI ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR YORDAMIDA SUGʻORISH TIZIMI.
Keywords:
tomchilatib sugʻorish, suv resurslari, smart sugʻorish, IoT (Internet of Things)datchiklari, iqtisodiy samaradorlik, davlat subsidiyalari, yer soligʻi imtiyozlariAbstract
Ushbu tezisda qishloq xoʻjaligi ekin maydonlarida suv resurslaridan oqilona foydalanish, sugʻorish tizimlarini raqamlashtirish hamda zamonaviy tomchilatib sugʻorish texnologiyalarini joriy etish samaradorligi tahlil qilingan. Sugʻorish jarayonida IoT (Narsalar interneti) datchiklari va avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlarini qoʻllashning texnik va ekologik afzalliklari koʻrib chiqilgan. Shuningdek, 1 gektar maydon uchun tomchilatib sugʻorish tizimining kapital xarajatlari, oʻzini qoplash muddati hamda Oʻzbekistonda ushbu texnologiyalarni joriy etgan fermerlarga ajratiladigan davlat subsidiyalari va soliq imtiyozlari iqtisodiy nuqtai nazardan asoslab berilgan.References
Oʻzbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari:
1.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 10-iyuldagi “Oʻzbekiston
Respublikasi suv xoʻjaligini rivojlantirishning 2020–2030-yillarga moʻljallangan
konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PF-6024-son Farmoni.
2.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 1-iyundagi “Qishloq xoʻjaligida
suvni tejaydigan texnologiyalarni joriy etishni yanada takomillashtirish choratadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-267-son Qarori.
3.Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi (428-modda. Suvni tejaydigan
sugʻorish texnologiyalari joriy etilgan yerlarga beriladigan imtiyozlar).
Kitoblar va Darsliklar:
4.Ahmedov, X. A., & Murodov, SH. O. (2019). Qishloq xoʻjaligida suvni tejaydigan
sugʻorish texnologiyalari va ularni qoʻllash. Toshkent: "Oʻzbekiston" nashriyoti,
184-b.
Serikbayev, B. S., & Isaev, S. H. (2021). Gidromelioratsiya va suv xoʻjaligi asoslari.
Toshkent: "TAQI" nashriyoti, 210-b.
Ilmiy Maqolalar va Jurnallar:
5.Mamataliyev, A. B., & Matyakubov, B. S. (2022). "Paxtachilik va mevachilikda
tomchilatib sugʻorish tizimining iqtisodiy va ekologik samaradorligi." Irrigatsiya va
Melioratsiya jurnali, 3(25), 45–50-b.
6.Karimov, A. A. (2023). "Avtomatlashtirilgan sugʻorish tizimlarida IoT (Narsalar
interneti) datchiklaridan foydalanish amaliyoti." Agro Ilm - Oʻzbekiston qishloq
xoʻjaligi, № 2(88), 62–65-b.
Xalqaro Manbalar va Tashkilot Hisobotlari:
7.FAO (Food and Agriculture Organization). (2021). Drip Irrigation Manual:.
Planning, Design, and Management of Agricultural Water Systems. Rome: FAO
Irrigation and Drainage Paper, No. 68.
8.World Bank. (2022). Modernizing Irrigation and Drainage Systems in Central
Asia for Climate Resilience. Washington, D.C.: World Bank Group.
Rasmiy Internet Resurslari:
9.Oʻzbekiston Respublikasi Suv xoʻjaligi vazirligi rasmiy portali:
www.gov.uz/water
10.Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi — Agro-subsidiya portali:
www.agro.uz