IQLIM O‘ZGARISHINING O‘ZBEKISTON IQTISODIY O‘SISHI VA AHOLI TURMUSH DARAJASIGA TA’SIRINI IQTISODIY-IJTIMOIY BAHOLASH

Authors

  • Saidova Firuza Kamolovna Author
  • Rasulov Abdullokh Author

Keywords:

iqlim o‘zgarishi, iqtisodiy o‘sish, aholi turmush darajasi, suv tanqisligi, qishloq xo‘jaligi, moslashuv, yashil iqtisodiyot, iqtisodiy-ijtimoiy baholash

Abstract

Maqolada iqlim o‘zgarishining O‘zbekiston iqtisodiy o‘sishi va aholi turmush darajasiga ta’siri iqtisodiy-ijtimoiy jihatdan baholangan. Jahon banki, UNEP, Milliy statistika qo‘mitasi va milliy normativ-huquqiy hujjatlar ma’lumotlari asosida iqlim ta’sirining asosiy kanallari — suv resurslari, qishloq xo‘jaligi, mehnat unumdorligi, energetika va aholi salomatligi — tizimlashtirilgan. Moslashuv choralarisiz 2050-yilga borib YaIM ning 10 foizga kichikroq bo‘lishi, paxta hosildorligining 8 foizga, chorvachilik mahsuldorligining 16 foizga pasayishi kabi prognoz ko‘rsatkichlari tahlil qilingan. Iqlim ta’sirini baholashning integral yondashuvi taklif etilgan hamda iqtisodiy o‘sishni iqlim xavflaridan himoyalash va aholi turmush darajasini barqaror oshirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabrdagi PF-436-son «2030-yilgacha bo‘lgan davrda yashil iqtisodiyotga o‘tishga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi Farmoni. — lex.uz

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-son «O‘zbekiston – 2030» strategiyasi to‘g‘risidagi Farmoni. — lex.uz

3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 11-avgustdagi 362-son «Iqlim o‘zgarishi va tabiiy ofatlar xavfiga nisbatan milliy harakatlar rejasini ishlab chiqish hamda samarali amalga oshirishni tashkil etish to‘g‘risida»gi qarori. — lex.uz

4. Stern N. The Economics of Climate Change: The Stern Review. — Cambridge: Cambridge University Press, 2007. — 692 p.

5. Nordhaus W. Revisiting the social cost of carbon // Proceedings of the National Academy of Sciences. — 2017. — Vol. 114, No. 7. — P. 1518–1523.

6. Burke M., Hsiang S., Miguel E. Global non-linear effect of temperature on economic production // Nature. — 2015. — Vol. 527. — P. 235–239.

7. Dell M., Jones B., Olken B. Temperature shocks and economic growth: evidence from the last half century // American Economic Journal: Macroeconomics. — 2012. — Vol. 4, No. 3. — P. 66–95.

8. IPCC. Climate Change 2023: Synthesis Report. — Geneva: IPCC, 2023. — 184 p.

9. World Bank Group. Uzbekistan Country Climate and Development Report. — Washington, DC: World Bank, 2023. — 92 p.

10. UNEP. Atlas of Environmental Change in the Republic of Uzbekistan. — Nairobi: UNEP, 2025.

Published

2026-10-28