ELEKTRON TIJORATNING RIVOJLANISHI VA UNING IQTISODIYOTGA TA’SIRI.

Authors

  • Maxmutaliyeva Madinabonu Xikmatilla qizi Author

Keywords:

elektron tijorat, raqamli iqtisodiyot, e-commerce, B2C, B2B, C2C, onlayn savdo, iqtisodiy oʻsish, Oʻzbekiston, platforma iqtisodiyoti, raqamli infratuzilma.

Abstract

Ushbu maqolada elektron tijoratning global va mahalliy miqyosdagi rivojlanish tendensiyalari, uning milliy iqtisodiyotga koʻp qirrali ta’siri hamda Oʻzbekistondagielektron tijorat bozorining hozirgi holati va istiqbollari ilmiy jihatdan tahlil etilgan. Maqolaga oid statistik koʻrsatkichlar 2023–2025 yillarga oid statistik ma'lumotlarga asoslanadi. Elektron tijoratning iqtisodiy oʻsish, bandlik, soliq tushumlari va raqobat muhitiga ta’sirini miqdoriy va sifat usullari bilan baholangan, Oʻzbekiston misolida uni rivojlantirish boʻyicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, 2024 yilda Oʻzbekistonda elektron tijorat bozori hajmi 2023 yilga nisbatan 39,8 foizga o'sib, 5,87 trln. soʻmga yetgan. 2025 yilga prognoz 8,1 trln. soʻmni tashkil etmoqda. YaIMdagi ulushi 1,8 foizdan (2023) 2,4 foizga (2024) koʻtarilgan. Maqolada sektoral tahlil, platforma raqobati va raqamli infratuzilma rivojlanishi muhokama qilingan. Xulosa va siyosat tavsiyalari berilgan.

References

1. Turban, E., et al. Electronic Commerce 2018: A Managerial and Social Networks

Perspective. Springer, 2018. – 688 b.

2. Statista. Global E-commerce Statistics 2024. [Onlayn]. URL:

https://www.statista.com/topics/871/online-shopping/ (kirish: 2025)

3. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 28 apreldagi PF-5992-son

Farmoni “Raqamli Oʻzbekiston – 2030” dasturi toʻgʻrisida.

4. UNCTAD. E-Commerce and the Digital Economy Report 2024. Geneva: United

Nations, 2024. – 142 b.

5. McKinsey & Company. The State of Fashion: E-commerce edition. 2024.

[Onlayn]. URL: https://www.mckinsey.com/industries/retail

6. World Bank. Digital Economy Country Assessment: Uzbekistan. Washington DC:

World Bank Group, 2023. – 87 b.

7. Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi. 2024 yilgi raqamli

iqtisodiyot koʻrsatkichlari. Toshkent, 2024.

8. EMarketer. Global Ecommerce Forecast 2025. New York: Insider Intelligence,

2025.

9. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Axborot-kommunikatsiya

texnologiyalari boʻyicha statistik toʻplam. Toshkent: NSK, 2024.

10. UZUM Market. Yillik hisobot 2024. Toshkent: Uzum Holding, 2024.

11. IMF. World Economic Outlook: Navigating Global Divergences. Washington

DC: IMF, 2024. – 215 b.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. ICT boʻyicha statistik

toʻplam. Toshkent: NSK, 2024.

Published

2026-05-07