РЕГУЛЯТОРНЫЕ МОДЕЛИ FINTECH В ГЛОБАЛЬНОМ КОНТЕКСТЕ И СТРАТЕГИЧЕСКИЕ ПРИОРИТЕТЫ ЦЕНТРАЛЬНОЙ АЗИИ ДО 2030 ГОДА
Keywords:
FinTech tartibga solish, Markaziy Osiyo, tartibga soluvchi qumqoʻton, Open Banking, FinTech jamgʻarmasi, qiyosiy tahlil, yoʻl xaritasi 2030Abstract
Ushbu maqola dunyoning toʻrtta yetakchi moliyaviy-texnologik yurisdiktsiyasi — AQSh, Xitoy, Yevropa Ittifoqi va Singapurning tartibga solish modellarini qiyosiy tahlil qiladi va ushbu tajribaga asoslanib Markaziy Osiyo uchun 2025–2030 yillarga moʻljallangan strategik yoʻl xaritasini ishlab chiqadi. Tadqiqot 9 ta iqtisodiyot boʻyicha panel regression tahlilidan (N=72; R² within=0,907) foydalanadi va tartibga solish sifati (β₃=6,74; p<0,05) naqd pulsiz toʻlovlar ulushining eng «byudjetli» omili ekanligini isbotlaydi: kapital xarajatlarsiz bir birlik yaxshilanish 6,74 f.p. oʻsishni taʼminlaydi. Maqolada Open Banking, tartibga soluvchi qumqoʻtonlar va mintaqaviy FinTech jamgʻarmasini joriy etish boʻyicha muayyan tavsiyalar taqdim etiladi.References
1. KPMG International. Pulse of Fintech H2’2023. — KPMG International, February 2024. URL: https://kpmg.com/xx/en/home/industries/financial-services/pulse-of-fintech.html
2. World Bank. Global Financial Inclusion Database (Global Findex) 2021. — Washington D.C.: World Bank, 2022. URL: https://www.worldbank.org/en/publication/globalfindex
3. Baltagi B.H. Econometric Analysis of Panel Data. 6th ed. — Chichester: John Wiley & Sons, 2021. — 386 p.
4. Group, W. B. (2010, July 20). Worldwide Governance Indicators. Worldbank.Org
World Bank Group. URL: https://datacatalog.worldbank.org/search/dataset/0038026/worldwide-governance-indicators
5. Worldpay from FIS. Global Payments Report 2024. — Worldpay, 2024. URL: https://worldpay.com/en-gb/worldpay-reports/global-payments-report
6. European Commission. Regulation (EU) 2023/1114 on Markets in Crypto-Assets (MiCA). — Brussels: EC, 2023.
7. Arner D.W., Barberis J., Buckley R.P. FinTech, RegTech, and the Reconceptualization of Financial Regulation // Northwestern Journal of International Law & Business. — 2017. — Vol. 37, No. 3. — P. 371–413.
8. Международный финансовый центр «Астана». Годовой отчёт 2024. — Астана: МФЦА, 2025. URL: https://aifc.kz