СУВЕРЕН ЯШИЛ ОБЛИГАЦИЯЛАР ЎЗБЕКИСТОННИНГ ЯШИЛ ИҚТИСОДИЁТГА ЎТИШИНИ МОЛИЯЛАШТИРИШ ВОСИТАСИ СИФАТИДА
Keywords:
яшил облигациялар, яшил иқтисодиёт, Ўзбекистон, суверен қарз, барқарор молиялаштириш, яшил мукофот (greenium).Abstract
Мазкур мақолада Ўзбекистон Республикасининг 2023 йил октябрда Лондон фонд биржасида жойлаштирилган суверен яшил облигацияларининг молиявий шартлари таҳлил қилинади. Тадқиқот мамлакатнинг 2021 йилги анъанавий SDG облигациялари ва 2023 йилги яшил облигациялари бўйича купон ставкаларини, шунингдек 2023 йил яшил облигацияси купон ставкасиниўша давр ички бозор кўрсаткичлари билан таққослашга асосланган. Расмий манбалар — Молия вазирлигининг облигация тақсимоти ва таъсир ҳисоботлари ҳамда Sustainalytics ташкилотининг иккинчи томон хулосалари — асосида кўрсатилдики, 3 йиллик яшил облигация 16,25% купон ставкасида жойлаштирилган, бу кутилган 18% дан 1,75 фоиз пунктга ва 2023 йил сентябрида ўтказилган 2 йиллик ички бозор аукциони ставкаси (17,57%)дан 1,32 фоиз пунктга паст бўлган — узунроқ муддатга қарамасдан. Жалб қилинган 4,25 трлн сўм 2024 йил декабрига келиб тўлиқ ўзлаштирилган ва асосан сув тежамкор технологиялар, темир йўл ва метро тизимларини ривожлантириш, ҳимоя ўрмонзорларини барпо этиш каби лойиҳаларга йўналтирилган. Натижалар шуни кўрсатадики, Ўзбекистон учун яшил облигациялар нафақат экологик, балки аниқ молиявий-иқтисодий самара ҳам берадиган восита бўлиши мумкин. Мақола охирида Молия вазирлиги ва тегишли идоралар учун амалий тавсиялар келтирилган.References
1. Gazeta.uz. (2023, 4 октябрь). Узбекистан разместил еврооблигации в
сумах и долларах на общую сумму более 1,3 млрд долларов.
https://www.gazeta.uz/ru/2023/10/04/eurobonds/
2. UzDaily.uz. (2023, 5 октябрь). Узбекистан разместил зелёные облигации
со ставкой купона ниже ожидаемой.
https://www.uzdaily.uz/ru/uzbekistan-razmestil-zelenye-obligatsii/
3. Yuz.uz. (2023, 4 октябрь). Узбекистан впервые разместил суверенные
зелёные облигации в национальной валюте среди стран СНГ.
https://yuz.uz/ru/news/uzbekistan-vpervye-razmestil-suverennye-zelenyeobligatsii
4. Sustainalytics. (2021). Republic of Uzbekistan SDG Bond Framework —
5. Sustainalytics. (2025). Republic of Uzbekistan — Green Bond Annual
Review 2025. Ministry of Finance of the Republic of Uzbekistan.
https://api.mf.uz/media/menu_attachments/Republic_of_Uzbekistan_Green_
Bond_Annual_Review_2025.pdf
6. Ministry of Finance of the Republic of Uzbekistan. (2024). 2023 Green
Bond — Allocation and Impact Report.
https://api.mf.uz/media/filestore/0_2023_Green_bonds_allocation_and_impa
ct_Part_2_report_qWnIX0I.pdf
7. Global Green Growth Institute (GGGI). (2025). SQB Publishes the FirstYear Results of the Green and Sustainable Bond. https://gggi.org/sqbpublishes-the-first-year-results-of-the-green-and-sustainable-bond/
8. BIOFIN. (б.й.). Uzbekistan Placed "Green" Eurobonds for the First Time.
https://www.biofin.org/news-and-media/uzbekistan-placed-greeneurobonds-first-time
9. Reuters. (2023). U.S. Treasury yields data (5-year note, 2021–2023).