3,6-DIXLORPIRIDAZIN HOSILALARINING SINTEZI VA KIMYOVIY XOSSALARI: ZAMONAVIY ADABIYOTLAR TAHLILI
Keywords:
3, 6-dixlorpiridazin, piridazin, geterotsiklik birikmalar, nukleofil aromatik almashinish, SNAr, aminlash, Suzuki–Miyaura reaksiyasi, Negishi reaksiyasi, piridazinon, funksionallanishAbstract
Ushbu maqolada 3,6-dixlorpiridazin hosilalarining sintez usullari va kimyoviy xossalari bo‘yicha zamonaviy ilmiy adabiyotlar tahlil qilingan. 3,6-Dixlorpiridazin elektron tanqis geteroaromatik birikma bo‘lib, uning tarkibidagi xlor atomlari nukleofil aromatik almashinish va metall-katalizli kross-birikish reaksiyalarida faol ishtirok etishi bilan tavsiflanadi. Adabiyotlar tahlili davomida 3,6-dixlorpiridazinni aminlar, spirtlar va tiollar bilan funksionallashtirish, shuningdek Suzuki–Miyaura va Negishi tipidagi kross-birikish reaksiyalari orqali turli hosilalarni olish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi. Mazkur reaksiyalar yordamida piridazin halqasiga amin, alkoksi, tioalkoksi, aril va boshqa funksional guruhlarni maqsadli kiritish mumkinligi aniqlandi. Ayniqsa, selektiv monoalmashinish reaksiyalari keyinchalik ikkinchi xlor atomini boshqa funksional guruh bilan almashtirish imkonini berishi sababli nosimmetrik 3,6-disubstitutsiyalangan piridazinlarni sintez qilishda muhim ahamiyatga ega. Olingan ma’lumotlar 3,6-dixlorpiridazinning farmatsevtik faol birikmalar, biologik faol piridazinonlar va yangi funksional geterotsiklik moddalarni yaratish uchun istiqbolli sintetik platforma ekanligini ko‘rsatadi.References
1. Steck E.A., Brundage R.P. Pyridazine derivatives. V. Some ethers and thioethers derived from 3,6-dichloropyridazine // Journal of the American Chemical Society. – 1959. – Vol. 81. – P. 6511–6514.
2. Pollak A., Stanovnik B., Tišler M. Synthesis of pyridazine derivatives. XII. Friedel–Crafts reaction with 3,6-dichloropyridazine // Journal of Organic Chemistry. – 1966. – Vol. 31. – P. 4297–4298.
3. Deegan A., Rose F.L. Reactions of pyridine N-oxides with 3,6-dichloropyridazine // Journal of the Chemical Society C: Organic. – 1971. – P. 2756–2763.
4. Wunderlich S., Knochel P. Efficient mono- and bis-functionalization of 3,6-dichloropyridazine using (tmp)₂Zn·2MgCl₂·2LiCl // Chemical Communications. – 2008. – P. 6387–6389.
5. Sako S. Syntheses of pyridazine derivatives. I. The reactivity of chlorine atoms in 3- and 6-positions of 3,6-dichloropyridazine 1-oxide // Chemical and Pharmaceutical Bulletin. – 1962. – Vol. 10. – P. 956–961.
6. Woliński J., Uliasz A. Synthesis of pyridazines. I. Synthesis and some reactions of 3,6-dichloropyridazine // Acta Poloniae Pharmaceutica. – 1974. – Vol. 31. – P. 21–25.
7. Selective mono-amination of dichlorodiazines // Tetrahedron. – 2015.
8. Towards discovery of novel scaffold with potent antiangiogenic activity: design, synthesis and biological evaluation of pyridazine-based compounds // Journal of Enzyme Inhibition and Medicinal Chemistry. – 2019.
9. Towards dual inhibitors of the MET kinase and WNT signaling pathway: design, synthesis and biological evaluation // RSC Advances. – 2019.
10. Design, synthesis, and biological evaluation of pyridazinones containing the (2-fluorophenyl)piperazine moiety as selective MAO-B inhibitors. – 2020.
11. Development of a novel class of pyridazinone derivatives as selective MAO-B inhibitors. – 2022.
12. Alghamdi S., Asif M. A mini-review on pyridazine analogs: chemical and pharmacological potentials // Current Pharmaceutical Design. – 2023.
13. PubChem. 3,6-Dichloropyridazine. National Center for Biotechnology Information.
14. Tamura S., Iojima T. Synthesis of pyridazine derivatives as herbicides // Agricultural and Biological Chemistry.