PILLA G‘UMBAGIDAN OLINGAN XITOZANNING STRUKTURAVIY XUSUSIYATLARINI BOSHQARISH ASOSIDA FUNKSIONAL GAZLAMA OLISH VA UNI REABILITATSION MAXSUS KIYIMDA QO‘LLASHNING TEXNOLOGIK ASOSLARI
Keywords:
pilla g‘umbagi, xitin, xitozan, deatsetillanish darajasi, molekulyar massa, ho‘l yigirish, funksional tola, funksional gazlama, antibakterial tekstil, reabilitatsion kiyim, tibbiy tekstilAbstract
Maqolada xitozan tolasini mustaqil konstruktiv tola sifatida emas, balki paxta, viskoza yoki boshqa regeneratsiyalangan sellyuloza tolalari bilan funksional kompozitsiya sifatida qo‘llash ilmiy jihatdan asoslanadi. Bunday yondashuv xitozanning biologik funksiyasini saqlab qolgan holda uning mexanik va texnologik cheklovlarini kamaytirishga imkon beradi. Olingan funksional gazlamani reabilitatsion maxsus kiyimning teriga yaqin qatlamida qo‘llash orqali mikroblarga qarshi faollik, namlikni boshqarish va gigiyenik komfortni bir konstruksiyada birlashtirish imkoniyati ko‘rsatiladi. Biroq mazkur materialning klinik terapevtik samarasi alohida biologik va klinik sinovlar bilan tasdiqlanishi zarurligi ta’kidlanadi.References
1. Battampara P., Sathish T.N., ReDdy R., et al. Properties of chitin and chitosan extracted from silkworm pupae and egg shells. International Journal of Biological Macromolecules. 2020
161:1296–1304.
3. Li J., Tian X., Hua T., et al. Chitosan Natural Polymer Material for Improving Antibacterial Properties of Textiles. ACS Applied Bio Materials. 2021
4(5):4014–4038.
4. Shahid-ul-Islam, Butola B.S. Recent advances in chitosan polysaccharide and its derivatives in antimicrobial modification of textile materials. International Journal of Biological Macromolecules. 2019
121:905–912.
5. Sayidova M.X. Teri kasalliklariga moyil insonlar uchun maxsus antialergen tolali gazlama ishlab chiqish. https://wglobalconference.com/ojs/index.php/turkey/issue/view/22-09-2026
6. East G.C., Qin Y. Wet spinning of chitosan and the acetylation of chitosan fibers. Journal of Applied Polymer Science. 1993
50:1773–1779.
7. Yudenko A.N., Maevskaia E.N., Dresvyanina E.N., Yudin V.E. The Mechanical Properties of Chitosan Fibers Obtained in Different Spinning Conditions by Coagulation Method. Technical Physics. 2018
63(9):1323–1327.
8. New Solvent and Coagulating Agent for Development of Chitosan Fibers by Wet Spinning. Polymers. 2021
13:2121.
9. Sayidova M.X. Antialergen tolalar ishlab chiqishning nazariy asoslari. Vol. 4 No. 1 (2026): International Summit on Inclusive and Sustainable Education
10. McLaren R., Joseph F., Baguley C., Taylor D. A review of e-textiles in neurological rehabilitation: How close are we? Journal of NeuroEngineering and Rehabilitation. 2016
13:59.