OZIQ-OVQAT MAXSULOTLARNI QAYTA ISHLASH JARAYONLARINI AMALGA OSHIRUVCHI QURILMALAR GIDRODINAMIK OQIM STRUKTURALARINI TADQIQ QILISHDA KOMPYUTERLI MODELLASHTIRISHNING AHAMIYATI
Keywords:
sutni qayta ishlash, modda almashinish qurilmalari, gidrodinamik oqim, oqim strukturasi, hisoblash gidrodinamikasi, 3D modellashtirish, bosim taqsimoti, tezlik maydoni, oqim trayektoriyasi, membranali qurilmalar, issiqlik va massa almashinuvi, qurilmani optimallashtirish.Abstract
Ushbu maqolada sutni qayta ishlash sanoatida qo‘llaniladigan modda almashinish qurilmalarida yuzaga keladigan gidrodinamik oqim strukturalarini tadqiq etishda kompyuterli modellashtirishning afzalligi yoritilgan. Maqoladi sutni qayta ishlash jarayonlari misolida qizdirish, sovitish, konsentratsiyalash, bug‘latish, quritish va ajratish jarayonlari va ularning oqim strukturalari, tezligi, bosimi, temperaturasi jarayon samaradorligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatishi ta’kidlab o‘tilgan. Tadqiqotlarda hisoblash gidrodinamikasi, 3D modellashtirishdan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. 3D modellashtirish yordamida qurilmadagi oqimning zarrachalar trayektoriyalari, bosim va tezlik ta’sirlari, gidravlik qarshiliklarni aniqlashning zamonaviy usullari keltirilgan. Kompyuterli modellashtirish orqali tadqiqotlar olib borishning eksperimental tadqiqotlar bilan uyg‘unlashtirish orqali modda almashinish qurilmalarining konstruktiv va texnologik parametrlarini optimallashtirish, energiya sarfini kamaytirish hamda ishlab chiqariladigan masulot sifatini oshirish mumkinligi asoslangan.References
Сафоров Ж.Э., Султанова Ш.A., Хабибов Ф.Ю., Исмоилов A.A. “Совершенствование структур гидродинамического потока устройств массообменных процессов переработки молока”. Universum: технические науки, 2026, №1(142). Mazkur ishda sutni qayta ishlash massa almashinuvi qurilmalarida gidrodinamik oqim strukturasini takomillashtirish, konstruktiv va hisoblash usullaridan foydalanish masalalari bevosita ko‘rib chiqilgan.
Dodaev K., Maksumova D., Yunuskhodjaeva Kh. Sut va sut mahsulotlarining fizik-kimyoviy hamda texnologik xususiyatlarini o‘rganishga oid tadqiqotlar. Tashkent Institute of Chemical Technology.
M.S. Narziev, O.R. Abdurakhmanov, F.Y. Khabibov, D.Sh. Karimova - Investigation of flow hydrodynamic structures in the final distillation of a cotton miccella. Buxoro, 2017.
M.С. Нарзиев, O.Р. Абдурахмонов, Ф.Ю. Хабибов - Системный анализ технологического процесса окончательной дистилляции мисцеллы хлопкового масла. Развитие науки и технологий, Buxoro, 2017, №3, 5–10-bet.
M.С. Нарзиев, Ф.Ю. Хабибов, Б.И. Рустамов - Системный анализ аппаратов окончательной дистилляции растительных масел и разработка новой конструкции распылительной форсунки для массообменных аппаратов. Развитие науки и технологий, Buxoro, 2018, №1, 122–129-bet.
M.S. Narziev, R.B. G‘oyibov, F.Yu. Xabibov, D.Sh. Karimova, S.M. Sattorov - Jondor EVRO SNAR o‘simlik yog‘i ishlab chiqarish zavodidagi yakuniy distillyatsiya jarayonining avtomatik boshqaruvini takomillashtirish. Fan va texnologiyalar taraqqiyoti, Buxoro, 2018, №2, 126–135-bet. Worldly Journals
M.С. Нарзиев, Ф.Ю. Хабибов -Определение оптимальных технологических параметров процесса окончательной дистилляции бинарных смесей. Buxoro, 2019,96–98-bet.
M.С. Нарзиев, Ф.Ю. Хабибов - Использование методологии экспериментального планирования для изучения процесса окончательной дистилляции растительных масел. Buxoro, 2019.
F.Y. Xabibov, K.J. Murodov - Transport vositasi harakati mexanik energiyasini elektr energiyaga aylantirish qurilmasining simulyatsiya modeli. Ushbu maqola 2025-yilgi ilmiy to‘plam mundarijasida 175-betdan boshlab ko‘rsatilgan.
Barakayeva D.F., Xabibov F.Y. Sutni qayta ishlashga mo‘ljallangan massa almashinuvi qurilmalarida gidrodinamik oqim strukturasini tadqiq qilish. Fan va texnologiyalar taraqqiyoti jurnali № 4. 2026-yil. 270-bet.