O‘ZBEKISTONDA YOSHLAR BANDLIGI VA IQTISODIY O‘SISH KO‘RSATKICHLARI BO‘YICHA STATISTIK TAHLIL

Authors

  • Nizomov Ruslan Author
  • Nigora Axralovna Author

Keywords:

yoshlar bandligi, yoshlar ishsizligi, iqtisodiy o‘sish, YaIM, Oken qonuni, korrelyatsion tahlil, mehnat bozori.

Abstract

Maqolada O‘zbekistonda 2017–2025-yillarda yoshlar ishsizligi va real YaIM o‘sishi o‘rtasidagi bog‘liqlik statistik usullar bilan o‘rganilgan. Tahlil uchun Xalqaro mehnat tashkilotining 15–24 yoshli yoshlar ishsizligi bo‘yicha model baholari va Xalqaro valyuta jamg‘armasi hamda Milliy statistika qo‘mitasining YaIM ma’lumotlari olindi. Tavsifiy statistika, Pirson va Spirmen korrelyatsiyasi, juftlik regressiyasi va Oken qonuniga asoslangan farqlar modeli qo‘llandi. Ko‘rib chiqilgan davrda yalpi ichki mahsulot o‘rtacha 5,9 foizga o‘sgan, yoshlar ishsizligi esa 10,8–13,0 foiz oralig‘ida qolgan. Ikki ko‘rsatkich o‘rtasidagi korrelyatsiya manfiy (r = −0,40), ammo statistik ahamiyatga ega emas. Bu natija iqtisodiy o‘sish yoshlar uchun yangi ish o‘rinlariga sekin aylanayotganini ko‘rsatadi. Maqola oxirida ta’lim, hududiy bandlik va norasmiy sektor bo‘yicha takliflar berilgan.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekistonda yoshlar soni qancha? // stat.uz, 2025. URL: https://stat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/63005-o-zbekistonda-yoshlar-soni-qancha

2. O‘zbekiston iqtisodiyoti 2025-yilda 7,7 foizga o‘sdi // Spot.uz, 22.01.2026. URL: https://www.spot.uz/oz/2026/01/22/economic-growth/

Milliy statistika qo‘mitasi. YaIM hajmi va o‘sish sur’atlari, 2025-yil yanvar–dekabr. URL: https://stat.uz/img/news/analitika-vvp_zb-lotin_p30500.pdf

3. O‘zbekistonda ishsizlik darajasi 5,1 foizga tushdi // Spot.uz, 14.08.2025. URL: https://www.spot.uz/oz/2025/08/14/unemployment/

4. World Bank. World Development Indicators: Unemployment, youth total (% of total labor force ages 15–24) (modeled ILO estimate), SL.UEM.1524.ZS // FRED, Federal Reserve Bank of St. Louis, 25.02.2026. URL: https://fred.stlouisfed.org/data/SLUEM1524ZSUZB

5. Okun A. M. Potential GNP: Its Measurement and Significance // Proceedings of the Business and Economic Statistics Section, American Statistical Association. 1962. P. 98–104.

6. Ball L., Leigh D., Loungani P. Okun’s Law: Fit at 50? // Journal of Money, Credit and Banking. 2017. Vol. 49, No. 7. P. 1413–1441.

7. O’Higgins N. Youth Unemployment and Employment Policy: A Global Perspective. Geneva: International Labour Office, 2001.

8. World Bank. Youth Employment in Uzbekistan: Opportunities and Challenges. Washington, 2021.

9. European Training Foundation. Uzbekistan: Active Labour Market Measures for Youth. Working paper / A. Tureniyazova, Sh. Nurdinova. 2026. URL: https://www.etf.europa.eu/sites/default/files/2026-07/Country%20Analysis%20ALMP_Uzbekistan_Final_UZB.pdf

10. Toshbekova N. R. Youth unemployment in Uzbekistan: causes, consequences and recommendations // Synchronized Chaos, 2025. URL: https://synchchaos.com/essay-from-toshbekova-nozima-rasul-qizi/

11. International Monetary Fund. World Economic Outlook Database: Uzbekistan, Real GDP growth (NGDP_RPCH). April 2026.

12. 2025-yilda O‘zbekiston YIM hajmi 1,849 kvadrillion so‘mni tashkil etdi // Spot.uz, 23.01.2026. URL: https://www.spot.uz/oz/2026/01/23/gdp-25/

Published

2026-10-12