TALABALARNING KOGNITIV FAOLLIGINI RIVOJLANTIRISHDA STEAM TA’LIMIDAN FOYDALANISH METODIKASI
Keywords:
kognitiv faollik, STEAM, didaktik integratsiya, qarorlar kundaligi, kasbiy vaziyat, loyiha metodi, pedagogik ko‘mak, refleksiv baholashAbstract
Maqolada STEAM mashg‘ulotini talabaning fikrlashidagi o‘zgarishlarni kuzatish va qo‘llab-quvvatlash asosida tashkil etish masalasi o‘rganiladi. Nazariy manbalarni qiyoslash orqali kognitiv faollikning topshiriqni tahlil qilish, fanlararo aloqa o‘rnatish, qarorni dalillash va o‘z faoliyatini boshqarishga oid belgilari ajratiladi. Shu asosda besh bosqichli metodika hamda qarorlar kundaligidan foydalanish tartibi taklif qilinadi. San’at va dizayn ta’limi uchun ishlab chiqilgan loyiha misolida ilmiy bilim, hisob-kitob va badiiy tanlovning o‘zaro bog‘lanishi tushuntiriladi. Baholashda guruh mahsuloti bilan bir qatorda har bir talabaning izohi va o‘zgargan sharoitga bergan javobi hisobga olinadi. Ishning natijasi empirik samaradorlik ko‘rsatkichi emas, tajribada tekshirilishi lozim bo‘lgan metodik ishlanmadir.References
1. Fredricks, J. A., Blumenfeld, P. C., & Paris, A. H. (2004). School engagement: Potential of the concept, state of the evidence. Review of Educational Research, 74(1), 59–109. https://doi.org/10.3102/00346543074001059
2. Chi, M. T. H., & Wylie, R. (2014). The ICAP framework: Linking cognitive engagement to active learning outcomes. Educational Psychologist, 49(4), 219–243. https://doi.org/10.1080/00461520.2014.965823
3. Quigley, C. F., Herro, D., & Jamil, F. M. (2017). Developing a conceptual model of STEAM teaching practices. School Science and Mathematics, 117(1–2), 1–12. https://doi.org/10.1111/ssm.12201
4. Perignat, E., & Katz-Buonincontro, J. (2019). STEAM in practice and research: An integrative literature review. Thinking Skills and Creativity, 31, 31–43. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2018.10.002
5. Freeman, S., Eddy, S. L., McDonough, M., Smith, M. K., Okoroafor, N., Jordt, H., & Wenderoth, M. P. (2014). Active learning increases student performance in science, engineering, and mathematics. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(23), 8410–8415. https://doi.org/10.1073/pnas.1319030111
6. Sweller, J. (1988). Cognitive load during problem solving: Effects on learning. Cognitive Science, 12(2), 257–285. https://doi.org/10.1016/0364-0213(88)90023-7
7. Wood, D., Bruner, J. S., & Ross, G. (1976). The role of tutoring in problem solving. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 17(2), 89–100. https://doi.org/10.1111/j.1469-7610.1976.tb00381.x
8. Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory Into Practice, 41(2), 64–70. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4102_2
9. Sun, W., & Zhong, B. (2024). Integrating reading and writing with STEAM/STEM: A systematic review on STREAM education. Journal of Engineering Education, 113(4), 939–958. https://doi.org/10.1002/jee.20569
10. Bergdahl, N., Bond, M., Sjöberg, J., Dougherty, M., & Oxley, E. (2024). Unpacking student engagement in higher education learning analytics: A systematic review. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 21, Article 63. https://doi.org/10.1186/s41239-024-00493-y