TIJORAT BANKLARIDA KREDIT BERISH AMALIYOTI SHAKLLARI VA ULARNING ZAMONAVIY TENDENSIYALARI TAHLILI
Keywords:
tijorat banki, kredit shakllari, kredit portfeli, mikrokredit, raqamli bank ishi, kredit riski, DSTI, NPL, diversifikatsiya, moliyaviy barqarorlik.Abstract
Ushbu maqolada Oʻzbekiston Respublikasi tijorat banklarida kredit berish amaliyotining zamonaviy shakllari, ularning iqtisodiy mohiyati hamda iqtisodiyotni modernizatsiyalash sharoitidagi oʻrni tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida bank kreditlash tizimidagi tarkibiy oʻzgarishlar, xususan, jismoniy shaxslarga ajratilayotgan kreditlar hajmining keskin oʻsishi va mikrokreditlashning ommalashuvi statistik maʼlumotlar asosida tahlil qilindi. Shuningdek, anʼanaviy kreditlash modellaridan raqamli kreditlash tizimiga oʻtishning afzalliklari va yuzaga kelishi mumkin boʻlgan risklar, jumladan, aholining qarz yuki (DSTI) koʻrsatkichlari baholandi. Tijorat banklari kredit portfeli sifatini oshirish, uni diversifikatsiya qilish hamda muammoli kreditlar (NPL) ulushini kamaytirishga qaratilgan ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqildi. Maqola iqtisodiyot sohasi mutaxassislari va ilmiy tadqiqotchilar uchun moʻljallangan.
References
1. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentyabrdagi PF-158-
sonli "O'zbekiston – 2030" strategiyasi to'g'risidagi Farmoni.
2. O'zbekiston Respublikasining "Banklar va bank faoliyati to'g'risida"gi
Qonuni, 2019-yil 5-noyabr.
3. O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki. "Tijorat banklarining kredit va
depozitlari to'g'risida ma'lumotlar", 2024-yil oktyabr.
4. O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki. "2024-yil uchun moliyaviy
barqarorlik sharhi", 2025-yil iyul nashri.
5. O'zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. "Iqtisodiy ko'rsatkichlar
to'plami – 2024".
6. IMF staff report. "Republic of Uzbekistan: Banking System Landscape",
December 2024.
7. Central Bank of Uzbekistan. "Information on the types of loans issued to
individuals", 2025 update.
8. Fitch Ratings. "Uzbek Banking Reforms Gain Traction but May Face
Delays", March 2024.
9. Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi. "O'zbekiston banklarining 2024-
yil I chorak reytingi".
10. Jo'rayeva Z.B. "Tijorat banklarining kredit xizmatlari ilmiy-nazariy
qarashlar", Termiz, 2024.
11. Shokirov A.A. "Bank ishi va kredit nazariyasi", Toshkent, 2023.
12. Toymuhamedov O. "Bank islohotlari va transformatsiya", T., Iqtisodiyot,
2022.
13. Abdullayev Sh.A. "Tijorat banklari kredit siyosati samaradorligini
oshirish", T., 2023.
14. Mishkin F.S. "The Economics of Money, Banking and Financial Markets",
12th Edition, Pearson, 2018.
15. Rose P.S. "Commercial Bank Management", 5th Edition, McGraw-Hill,
2001.